Στη σειρά των παιδικών- εφηβικών βιβλίων «Συλλογή Κύκνοι» από τις εκδόσεις Πατάκη προστέθηκε τον Μάρτιο του 2021 το βιβλίο της Άντρης Αντωνίου «Φωτογραφίες σε μαύρο φόντο». Η Άντρη Αντωνίου, είναι έμπειρη και αναγνωρισμένη στον χώρο του παιδικού και εφηβικού βιβλίου, σπουδάζοντας για αρχή στο Τμήμα Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κύπρου και εν συνεχεία εμβαθύνοντας στη παιδική και εφηβική ηλικία μέσω του επαγγέλματός της, ως δασκάλας. Η Ά. Αντωνία έχει τιμηθεί τρεις φορές με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας Κύπρου για Μεγάλα Παιδιά και Εφήβους, και έχει βραβευτεί τρεις φορές από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά.
Οι «Φωτογραφίες σε μαύρο φόντο» είναι ένα εφηβικό μυθιστόρημα που καταπιάνεται με το δύσκολο θέμα της σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης, αλλά δεν σταματά εκεί. Η πένα της Αντωνίου, επιχειρεί να εμβαθύνει στην παιδικο-εφηβική ψυχολογία, το παιδικό ένστικτο, την πρόωρη ωρίμανση, την ανάγκη για κατανόηση και αλληλοστήριξη. Ηρωίδα και αφηγήτρια του μυθιστορήματος είναι η Αμαλία. Η Αμαλία αφηγείται την ιστορία της σε δύο χρόνους. Η ίδια στον παρόντα χρόνο αν και είναι έφηβη εξιστορεί γεγονότα που τη σημάδεψαν στο παρελθόν. Γεγονότα τραυματικά, όπως ο αλκοολισμός του πατέρα της και η απόγνωση για συντροφικότητα της μητέρας της. Το πιο σημαντικό γεγονός ωστόσο που σημάδεψε την Αμαλία ήταν η σεξουαλική της κακοποίηση από έναν φίλο της μητέρας της. Η ίδια διηγείται την ιστορία μέσα από αναχρονισμούς, ξεκαθαρίζοντας όμως πως τα αποτελέσματα αυτής της κακοποιητικής πράξης εξακολουθούν να τη βασανίζουν, θυμίζοντάς μας πως μία τέτοια εμπειρία μένει ανεξίτηλη και είναι δύσκολο έως και αδύνατο να την ξεπεράσει εντελώς κάποιος. Η Αμαλία προσπαθεί όμως να δείξει δύναμη και να σταθεί στα πόδια της. Φυσικά, η διαδρομή δεν είναι εύκολη, ιδίως δε όταν δεν υπάρχει ειδική θεραπεία και παρακολούθηση.
Δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε το γεγονός πως το βιβλίο «Οι Φωτογραφίες σε μαύρο φόντο», εκδόθηκε σε μία περίοδο (Μάρτιος 2021) που το κίνημα #metoo στην Ελλάδα, και πιο συγκεκριμένα στον χώρο του αθλητισμού και του καλλιτεχνικού θεάματος, βρισκόταν στην κορύφωσή του, αφού ήρθαν στο φως καταγγελίες από ηθοποιούς – και όχι μόνο – εναντίον άλλων γνωστών ηθοποιών και σκηνοθετών. Καταγγελίες που αφορούσαν κακοποιητικές πράξεις του παρελθόντος, κάποιες μάλιστα από τις οποίες βρίσκονταν πλέον στα όρια της παραγραφής. Την περίοδο εκείνη λοιπόν, το ερώτημα που προβλημάτισε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας μας ήταν το ερώτημα «γιατί δεν μίλησαν νωρίτερα;». Το μυθιστόρημα της Αντωνίου, έρχεται να μας απαντήσει – εν μέρει – στο ερώτημα αυτό. Θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι δεν είναι εύκολο για το θύμα να βγει να μιλήσει αφού το τραύμα που του έχει δημιουργήσει ο θύτης είναι τόσο βαθύ που πολύ συχνά μπορεί να φτάνει στα όρια του να κατηγορεί το ίδιο το θύμα τον εαυτό του ή άλλες φορές να πιστεύει πως με την αποκάλυψη της αλήθειας πρόκειται να πληγώσει τους δικούς του ανθρώπους, βάζοντας έτσι το καλό των άλλων επί του δικού του.
Η Αμαλία στην ιστορία της, και στην ευαίσθητη παιδική της ηλικία, ενστικτωδώς αντιλαμβάνεται πως κάτι κακό πρόκειται να της συμβεί. Μόλις αυτό το κακό λαμβάνει χώρα, φοβάται να μιλήσει για να μην πληγώσει τη μητέρα της, καθώς κατανοεί τις δυσκολίες που της έχει φέρει η ζωή. Τελικά, μόλις αυτό το κακό μαθευτεί, τα πάντα αλλάζουν. Η Αμαλία και κατά την παιδική της ηλικία και κατά την εφηβεία της νιώθει ότι δεν μπορεί να στηριχθεί σε κανέναν. Έχει ανάγκη τη μητρική και πατρική φιγούρα, όμως γνωρίζει πολύ καλά πως απέχει πολύ η παρούσα κατάσταση από την επιθυμητή. Στήριγμα τελικά θα βρει στις φωτογραφίες της και στον μικρό Ορφέα. Στον μαύρο τοίχο του δωματίου της προσπαθεί να κατασκευάσει έναν κόσμο δικό της, έναν κόσμο επιθυμητό μακριά από τις άσχημες εμπειρίες του παρελθόντος της. Αρωγός στο έργο αυτό θα σταθεί ένα παιδί, ο Ορφέας. Η Αμαλία νιώθει ότι καθήκον της είναι να προστατεύσει την παιδικότητα του Ορφέα αλλά και τον ίδιο, να κάνει δηλαδή αυτό που δεν έκανε κανένας άλλος για εκείνην. Με τον Ορφέα δημιουργείται μια σχέση αμοιβαίας επικοινωνίας και αγάπης, μαζί του είναι χαρούμενη και ξεχνιέται. Ξαναβρίσκει τη χαμένη της παιδικότητα γεγονός που της προκαλεί εντύπωση αφού πίστευε ότι δεν είχε μείνει τίποτα από το παιδί μέσα της.
Με το μυθιστόρημα αυτό γεννώνται πολλά ερωτήματα. Η Ά. Αντωνίου επιχειρεί να προβληματίσει αλλά και να ενεργοποιήσει τα ένστικτα του αναγνώστη. Γνωρίζει πολύ καλά τη ψυχολογία των παιδιών και των εφήβων και μας την παρουσιάζει πολύ συχνά μέσα από τις αλληγορίες, τα όνειρα και τις σκέψεις της πρωταγωνίστριας. Μαζί με την Αμαλία, αγωνιά και ο αναγνώστης για την πορεία της. Νευριάζει για την κακοποίησή της. Ενθουσιάζεται μόλις αντιλαμβάνεται ότι η Αμαλία έχει τη δύναμη να ανταπεξέλθει σε κάποιες καταστάσεις. Αγχώνεται για το αν τελικά η Αμαλία θα καταφέρει να αντιμετωπίσει αυτήν την τραυματική της εμπειρία που τη βασανίζει. Μέσα από τις «Φωτογραφίες σε μαύρο φόντο», ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με ένα παιδί, μία έφηβο και τα στάδια ωρίμανσής της. Ταυτόχρονα, προβληματίζεται γύρω από αυτά τα συνεχώς επίκαιρα ζητήματα, και φυσικά αντιλαμβάνεται την προσωπική αφιέρωση της συγγραφέως «Σε κάθε Αμαλία… με την ευχή κάθε προσωπική κραυγή αγωνίας να μετουσιωθεί σε φωνή ανθρώπινης ελευθερίας». Σε κάθε Αμαλία λοιπόν…
