Η μοναξιά του θανάτου, η μοναξιά της ζωής. Χάος μεταξύ τους, χάος μέσα τους. Και όμως, υπάρχει κάτι που καλύπτει την απόσταση σε χρόνο μηδέν: μια σφαίρα. Συγκεκριμένα η πορεία αυτής. Από τη στιγμή που θα πατηθεί η σκανδάλη ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση. Όταν βρει τον στόχο της, το θύμα μένει ολομόναχο με τον θάνατο και ο ζωντανός, αυτός που πυροβόλησε, ολομόναχος με τη ζωή! Πλέον δεν υπάρχει μοναξιά θανάτου, μοναξιά ζωής. Υπάρχει μόνο μοναξιά. Εκεί βρίσκεται και εκεί χάνεται η ζωή, ο θάνατος. Για να διαβείς όμως την οδό της απώλειας, για να περπατήσεις το σύντομο μονοπάτι, χρειάζεται θάρρος, θράσος και την ευαισθησία ενός κυνικού. Στη λογοτεχνία τέτοιους τύπους βρίσκουμε συνήθως στα αστυνομικά μυθιστορήματα. Η εμμονή με την εξιχνίαση του εγκλήματος, η υπεράσπιση του νόμου, ο πατριωτισμός, το καθήκον, η γοητεία του σκληρού, όλα αυτά συνθέτουν τους ήρωες του είδους. Αν μείνει όμως μόνο το πιστόλι, πολλές κακές λέξεις και ο εγωισμός, τότε τι έχουμε; Τότε αγγίζουμε την ωμότητα που είναι ο πιο σύντομος δρόμος για να ενώσεις τη μοναξιά του θανάτου με τη μοναξιά της ζωής. Αυτό ακριβώς υπάρχει στο «Η συνωμοσία της Μογγολίας» (Εκδ. Carnivora).
Πόσο πτώματα αντέχεις να μετράς; Αυτή θα μπορούσε να είναι η ιστορία του Φιλιμπέρτο Γκαρσία, πρωταγωνιστή του βιβλίου του Ραφαέλ Μπερνάλ. Ο Γκαρσία είναι ιδιωτικός ντετέκτιβ που δεν έχει κανέναν ηθικό φραγμό. Περιστασιακά συνεργάζεται με τη μεξικάνικη αστυνομία. Δουλειά του όμως δεν είναι η έρευνα. Όχι. Πρώτα έρχεται ο θάνατος και μετά όλα τα άλλα. Ο ήρωας του Μπερνάλ, με τον «βάρβαρο» τρόπο του κάνει τον κόσμο να προχωρά, την κοινωνία να αλλάζει και την αστική πολιτική να δικαιώνεται με τον μόνο τρόπο που ξέρει, τον τρόπο του αίματος. Ναι, «Η συνωμοσία της Μογγολίας» είναι νουαρ, έχει όλα τα στοιχεία. Δράση στο ημίφως, μοναχικούς ήρωες, κυνικούς και όλα αυτά σε μια ταραγμένη περίοδο για το Μεξικό.
Το έργο δημοσιεύτηκε λίγους μήνες μετά τις 2 Οκτωβρίου 1968, όταν οι ένοπλες δυνάμεις, μια κυβέρνησης που ήθελε να ονομάζεται επαναστατική, έπνιξαν στο αίμα δημοκρατικές, φοιτητικέ διεκδικήσεις στην πλατεία Τλατελόλκο. Το καθεστώς παρέπαιε και η πολιτική τάξη που ερχόταν ήταν διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει βία. Χωρίς όμως να λερώσει τα χέρια της. Εδώ, μπαίνει ο Φιλιμπέρτο Γκαρσία.
Βρισκόμαστε στην Πόλη του Μεξικού, τη δεκαετία του ’70. Οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, είναι πεπεισμένες ότι η Κίνα σχεδιάζει τη δολοφονία του Προέδρου των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια επίσκεψη του στο Μεξικό. Ζητούν τη βοήθεια των Μεξικανών και αυτοί τους δίνουν τον Φιλιμπέρτο Γκαρσία. Η συνωμοσία εντοπίζεται, μόνο που ξεκινά και τελειώνει στο Μεξικό, εσωτερική συνωμοσία. Ο Μπερνάλ εντυπωσιάζει με τον ελκυστικά σκληρό χαρακτήρα του Γκαρσία. Για να συμβολίσει όμως την ένωση και το πέρασμα από τον θάνατο στη ζωή, του δίνει την ευκαιρία να ερωτευθεί μια μικρή Κινέζα. Οι βωμολοχίες, η παθιασμένη πρόζα και η γεμάτη μυστήριο αφήγηση, φτιάχνουν τον δυνατό χαρακτήρα του βιβλίου. Συναρπαστικό, όπως και η μετάφραση της Ασπασίας Καμπύλη.
Γράφει για toperiodiko.gr ο Αλέξανδρος Στεργιόπουλος
