Ο Hurry Turtledove είναι ένας αναγνωρισμένος συγγραφέας επιστημονικής και ιστορικής φαντασίας, ενώ συχνά αποκαλείται “άρχοντας της εναλλακτικής φαντασίας” εξαιτίας του ταλέντου του να δημιουργεί εναλλακτικά σύμπαντα μέσα στα οποία εξετάζει τα διάφορα ιστορικά ενδεχόμενα, κατασκευάζοντας ένα είδος θεωρητικών πειραμάτων, γέννημα θρέμμα της φαντασίας και της λογοτεχνικής του δεινότητας. Ο Πράκτορας του Βυζαντίου” είναι η πρώτη μετάφραση του έργου του για το ελληνικό κοινό δια χειρός Ορέστη Μανούσου και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Anubis.
Πρόκειται για μια συλλογή επτά διηγημάτων που λαμβάνουν χώρα σε μια εναλλακτική βερσιόν της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 14ο αιώνα, κατά την οποία το Ισλάμ και η απειλή του δεν υπήρξαν ποτέ. Ως εκ τούτου, τα λάβαρα της Βασιλεύουσας κυματίζουν σε όλο το γνωστό κόσμο και η Κωνσταντινούπολη πρωταγωνιστεί σε αυτόν, ως μια γέφυρα Ανατολής και Δύσης, όπως οραματίστηκαν και οι πρώτοι αυτοκράτορες της. Από την άλλη μεριά, το μόνο αντίπαλο δέος είναι η Περσική Αυτοκρατορία και οι σχέσεις της με αυτήν απηχούν κάτι από τον πολύ πιο πρόσφατο Ψυχρό Πόλεμο. Ωστόσο, όσο κι αν νομίζουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο υπόγειο και ραδιούργο από την σχέση ΗΠΑ και ΕΣΣΔ κατά την περίοδο αυτή, οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι το Βυζάντιο είναι η “μαμά τους” και πάνω σε αυτό ακριβώς το γεγονός χτίζει ο Turtledove την ουσία των διηγημάτων του.
Φορέας όλων αυτών των χαρακτηριστικών, που έχουν κάνει τη λέξη “βυζαντινός” να είναι ταυτόσημη με τη δολοπλοκία είναι ο ήρωας του “Πράκτορα του Βυζαντίου”, ο Βασίλειος Αργυρός, ο οποίος πρωταγωνιστεί και στα επτά διηγήματα του Turtledove λύνοντας μυστήρια, κατασκοπεύοντας τον εχθρό και αποκαλύπτοντας μυστικά που φανερώνουν ότι στην ιστορία -ακόμα και την εναλλακτική – καμιά Αυτοκρατορία δεν είναι άφθαρτη, ούτε διαρκεί για πάντα. Πολυμήχανος, έξυπνος, δυνατός, γεμάτος εμμονές και προλήψεις, ο Βασίλειος Αργυρός αποτελεί τον κορμό των διηγημάτων, φέρνοντας παράλληλα τον αναγνώστη σε επαφή με τον σκοταδισμό της εποχής, το μυστήριο και τη γοητεία εφευρέσεων που ομοιάζουν με μαγεία, αλλά και το πολιτικό παιχνίδι μεταξύ υπερδυνάμεων.
Την ίδια στιγμή, δε, που ο συγγραφέας διεγείρει το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέσα από τις περιπέτειες του Βυζαντινού πράκτορα, αυτός επιλέγει να δώσει και πληροφορίες σχετικές με τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα που γέννησαν και τροφοδότησαν τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, όπως είναι οι σταυροφορίες, το θρησκευτικό σχίσμα και ο διαχωρισμός σε εικονομάχους και εικονολάτρες, οι αιρέσεις, ο σχηματισμός αντιμαχόμενων συντεχνιών με χαρακτηριστικά σύγχρονης μαφίας, αλλά και αναφορές σε ιστορικές προσωπικότητες και τοποθεσίες, που κάνουν τον εναλλακτικό του κόσμο κάτι παραπάνω από αληθοφανή. Τέλος, ο Turtledove, διδάκτωρ βυζαντινής ιστορίας, δε διστάσει να αυτοσχεδιάσει παίζοντας με τις διάφορες πιθανότητες που δίνει η ίδια η ιστορία, τα λεγόμενα ιστορικά “αν…”, κάτι που δίνει στη γραφή του έναν ιδιαίτερα τολμηρό χαρακτήρα.
Πράγματι, τελικά αν κάτι κάνει το βιβλίο αυτό του Turtledove ξεχωριστό δεν είναι η επική του ατμόσφαιρα, οι σκηνές δράσης, οι δυνατές εικόνες που δημιουργεί, ο badass χαρακτήρας του ήρωα του, ούτε καν η nerdy παροχή ιστορικών πληροφορίων γύρω από την βυζαντινή περίοδο (σε βαθμό που ένιωσα ανεπαρκής) , αλλά η διάθεση του αυτή να αναδιαμορφώσει όσα ήδη ξέρουμε και να τα κάνει να μοιάζουν φρέσκα και σύγχρονα, όπως μια ταινία του πράκτορα 007, διαρρηγνύοντας το “σκληρό” κέλυφος της επικής φαντασίας με τρόπο αναζωογονητικό.
