Τα ιταλικά fumetti (neri) δηλαδή τα ασπρόμαυρα κόμικ των (συνήθως) δύο καρέ ανά σελίδα, αποτέλεσαν για τη γειτονική, αλλά και ευρύτερα για την ευρωπαϊκή σχολή (και σκέψη) comics μια Αποκάλυψη. Αρχικά κατάφεραν να ξεκολλήσουν το μέσο των comics από την παιδική του ηλικία, ήδη από τη δεκαετία του 60 και «μπόλιασαν» τις ιστορίες που διαβαζόταν τότε με μια μεγάλη δόση ωριμότητας. Αυτό δεν αφορά μόνο τα ενήλικα θέματα της (στυλιζαρισμένης) βίας, που θύμιζε τις hard boiled αστυνομικές ταινίες του 30 και, αργότερα, στην κορύφωσή τους, τη noir αισθητική του αντίστοιχου ρεύματος. Δεν αφορά ούτε μόνο τον διάχυτο ερωτισμό τους, έστω και αν τα περισσότερα τον απέδιδαν υπό την ανδρική, ηδονοβλεπτική θέαση και σκέψη.
Στο μεγαλύτερο του μέρος, η ωριμότητα αυτών των fumetti οφείλεται στο γεγονός ότι, παρά τα δύο τους μόνο χρώματα, κατάφεραν να φέρουν στο προσκήνιο τη γκρίζα αμφιθυμία του (αστικού) νόμου, να δείξουν ότι οι όσοι ονομαζόταν εγκληματίες δεν ήταν πάντα κακοί ηθικά και όσοι έλεγαν ότι υπηρετούσαν τον πολίτη, πολλές (βασικά όλες) τις φορές, επέλεγαν να τον καταδυναστεύουν. Ούτε όμως ίσχυε και μια μανιχαιστική αντίθεση: υπήρχαν αδίστακτοι άνθρωποι, που δεν ενδιαφερόταν για την ανθρώπινη ζωή και στα δύο μέρη της πλάστιγγας.
Αυτή η σκέψη εκδηλώθηκε πρώτα, και με τον καλύτερο τρόπο, στο Diabolik των αδερφών Angela και Luciana Giussani, δύο γυναικών που δε δίστασαν μπροστά σε απειλές για μηνύσεις και φυλάκιση να συνεχίσουν να γράφουν. Ένας άπιαστος κλέφτης που τον ένοιαζε περισσότερο η ουσία της κλοπής ως αναθεώρησης του τι σημαίνει καν η λέξη ιδιοκτησία και το παιχνίδι με τις Αρχές παρά η ίδια η λεία του. Ένας χαρακτήρας ολοζώντανος, που στα 50 χρόνια ζωής του, κατάφερε, μέσα από τον γοργό ρυθμό που προσέφεραν τα δύο καρέ, να ενηλικιωθεί, να αλλάξει και να γίνει από στυγνός φονιάς, ένας ευγενής κλέφτης που προστάτευε άλλους.
Την ίδια στιγμή η αιώνια σύντροφος του, Eva Kant, ήταν μία από τις πιο θετικές και γοητευτικές παρουσίες στα σχέδια της εποχής, μια ισότιμη σύντροφος ενός θρύλου και όχι μια περιστασιακή πηγή γυμνού θεάματος. Οι ιστορίες τους έβριθαν μυστηρίου, σασπένς, ακόμα και τρόμου!
Ο Diabolik ήταν ο σπόρος για πολλές ιδέες, όπως ο Unknow του Magnus (κατά κόσμο Roberto Raviola), ή τα Kriminal και Satanik (των Magnus και Max Bunker), μεταξύ δεκάδων άλλων.
Έτσι, δεν είναι παράξενο, με αφορμή τα 55 χρόνια από την πρώτη επαφή του κόσμου με τον Diabolik, ο κόσμος και πιο συγκεκριμένα οι καλλιτεχνικοί απόγονοι των αδερφών Giussani, έρχονται να αποδώσουν την τιμή που αξίζει στον χαρακτήρα με μια συλλογή ιστοριών από τους μεγαλύτερους Ιταλούς δημιουργούς.
Το Diabolik: Με το Βλέμμα των Άλλων (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Jemma Press, σε μετάφραση του Γαβριήλ Τομπαλίδη) περιέχει έργα των: Alessandrini, Baldazzini, Bevilacqua, Camuncoli, Carnevale, Castellini, Cavazzano, Enoch, Facciolo, Giardino, Lozzi, Mastantuono, Mattotti, Milazzo, Paludetti, Palumbo, Toppi, Villa, Zaniboni και Ziche, όλοι τους γνωστοί και καταξιωμένοι στον χώρο της 9ης Τέχνης σε διάφορα μετερίζια (Disney λόγου χάρη για τους Cavazzano και Ziche), αλλά και έναν πρόλογο από τον Milo Manara.
Όλοι τους προσπάθησαν να αποδώσουν τον πολύπλοκο αυτό χαρακτήρα με το δικό τους τρόπο, να εξερευνήσουν, τόσες δεκαετίες μετά, τι ήταν αυτό που έκανε τον Diabolik έναν πραγματικό άρχοντα του τρόμου και του σασπένς. Διαφορετικές τεχνοτροπίες, είδη σχεδίου, σκιάσεις και γραμμές συναντιούνται προσπαθώντας να λύσουν αυτό το μυστήριο. Η μόνη τεχνικά κοινή συνισταμένη παραμένει το ασπρόμαυρο, καθώς αλλιώς δε θα μπορούσε να γίνει καν λόγος για fumetti…
Oύτε η ίδια η θεματική των ιστοριών είναι κοινή. Πέρα από τα heist themed stories, όπου ο Diabolik επιδεικνύει την ευφυΐα του, έχουμε ακόμα και 30s inspired ταξίδια στη ζούγκλα. Μπορούμε να πούμε λοιπόν πως ο ήρωας δεν κατοικεί μόνο στο (φανταστικό) Clerville αλλά κυρίως, στην παιδική ηλικία των μεγάλων αυτών δημιουργών, και, ανασύροντας τον, μαζί του έρχονται και όλα αυτά τα πολιτισμικά προϊόντα που αποτελούσαν τον πυρήνα της μαζικής κουλτούρας του τότε, από τα pulp αναγνώσματα μέχρι τα monster movies (ή έστω τις υπόνοιες τους).
Η ποιότητα στις ιστορίες δεν είναι προφανώς σταθερή, καθώς κάποιοι πάνε το homage τόσο κοντά στον σκοτεινό ήλιο του Diabolik που ακόμα και οι καυστικές αδερφές Giussani θα ενέκριναν, ενώ άλλες περιορίζονται σε ένα γλαφυρό μεν, στείρα νοσταλγικό δε ταξίδι στις παιδικές τους αναμνήσεις. Σε άλλες ιστορίες ο Diabolik γίνεται οριακά φάντασμα, σκιά ανάμεσα τους τοίχους και παγωμένη ανάσα στο σβέρκο των εχθρών του και σε άλλες ένας αποτελεσματικός αλλά κοινός action hero.
Σε κάθε περίπτωση, ο Diabolik είναι ένα εμβληματικό σημείο της 9ης Τέχνης στην Ευρώπη, αλλά και γενικά. Μια γνωριμία μαζί του είναι κάτι παραπάνω από επιβαλλόμενη…
