Το Σπαθί του Πεπρωμένου είναι το δεύτερο βιβλίο του Άντζει Σαπκόφσκι που μεταφράζεται στα ελληνικά και κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Selini. Πρόκειται για συλλογή διηγημάτων που εξιστορούν τις περιπέτειες του Γκέραλτ, του γητευτή, ο οποίος ταξιδεύει μέσα στο φανταστικό κόσμο του πολωνού συγγραφέα, εξοντώνοντας τέρατα έναντι αμοιβής. Τα βιβλία της σειράς έχουν μεγάλη επιτυχία διεθνώς, έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχουν εμπνεύσει το RPG παιχνίδι The Witcher. Ανήκουν στη λογοτεχνία του φανταστικού και ειδικά «Το σπαθί του πεπρωμένου» είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο που ανανεώνει το είδος. Το προηγούμενο βιβλίο της σειράς, η τελευταία ευχή, κυκλοφορεί επίσης από τις Εκδόσεις Selini.
Μέσα στο βιβλίο θα βρείτε όλα τα κλασικά χαρακτηριστικά που έχουμε αγαπήσει : ένα μεσαιωνικό περιβάλλον γεμάτο διάφορες φυλές πέρα από τους ανθρώπους, τέρατα και μαγεία. Δράκοι, νάνοι, ξωτικά, δρυΐδες, ακόμα και χόμπιτ περνάνε μέσα από τις σελίδες. Το νέο στοιχείο που προσθέτει ο συγγραφέας είναι η ύπαρξη των γητευτών, μια συντεχνία που εκπαιδεύει τα μέλη της και αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά τους για να αναπτύξει την ταχύτητα και τα αντανακλαστικά τους, προκειμένου να μπορούν να αντιμετωπίσουν τα τέρατα που υπάρχουν στον κόσμο. Ο Γκέραλτ είναι ο πρωταγωνιστής γητευτής που γυρίζει τον κόσμο, εξοντώνοντας επικίνδυνα πλάσματα έναντι αμοιβής ενώ στο πλευρό του εμφανίζονται συνοδοιπόροι όπως η μάγισσα Γενέφερ και ο τροβαδούρος Γιάσκιερ. Μέχρι εδώ, τίποτα πρωτότυπο. Όμως, όπως θα δει όποιος αφιερώσει λίγο χρόνο στο βιβλίο, Το σπαθί του πεπρωμένου επαναφέρει όλα τα κλισέ για να τα ανατρέψει.
Ο Σαπκόφσκι συνδυάζει άριστα τις περιγραφές με τη δράση, το διάλογο και την ανάπτυξη των χαρακτήρων. Ανταποκρίνεται στη βασική πρόκληση της λογοτεχνίας του φανταστικού, δηλαδή να παρακινήσει τον αναγνώστη να δημιουργήσει στη φαντασία του έναν ολόκληρο κόσμο, χωρίς να γίνεται κουραστικός. «Στήνει» σκηνές δράσης με ένταση και ζωντάνια αλλά δεν τους δίνει καθοριστικό ρόλο. Ο τελευταίος λόγος ανήκει στον Γκέραλτ και τους συμπρωταγωνιστές του που καλούνται να πάρουν δύσκολες αποφάσεις : ποιος είναι το τέρας και ποιός το έλλογο ον, ποιος πρέπει να ζήσει και ποιος όχι, πότε πρέπει να παρέμβουν και πότε να αφήσουν τα πράγματα να πάρουν την πορεία τους. Έτσι, οι διάλογοι αποκτούν κεντρικό ρόλο και, χωρίς να γίνονται μακροσκελείς, καθορίζουν την κατάληξη κάθε ιστορίας. Ο Γκέραλτ διαρκώς αποδεικνύει ότι η ικανότητα του στο σπαθί είναι χρήσιμη μόνο στο βαθμό που συνδυάζεται με την υπομονή και τη διάθεση να προσέξει και να κατανοήσει το περιβάλλον του πέρα από την επιφανειακή εικόνα του.
Σε κάθε διήγημα καταλαβαίνουμε ότι στον κόσμο του γητευτή, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται. Βασιλιάδες, άρχοντες, έμποροι, τέρατα και καθημερινοί άνθρωποι συμπλέκονται σε ένα σύνθετο κόσμο γεμάτο ανατροπές. Οι προκαταλήψεις, οι θρησκείες, η κυρίαρχη ηθική και τα άμεσα συμφέροντα συγκρούονται διαρκώς, δημιουργώντας έναν κόσμο γεμάτο αποχρώσεις του γκρι. Ήρωες δεν υπάρχουν ενώ κάθε πλευρά προσπαθεί να αποδείξει ότι ο αντίπαλος της είναι ένα «άμυαλο τέρας» που πρέπει να εξοντώσει ο γητευτής. Μέσα σε όλα αυτά, ο Γκέραλτ ψάχνει για πελάτες, προσπαθώντας ταυτόχρονα να μείνει πιστός σε έναν ηθικό και επαγγελματικό κώδικα και να περιορίσει τη δράση του στην εξολόθρευση πλασμάτων που στερούνται λογικής και κρίσης. Όμως, η πραγματικότητα του αντιστέκεται και τον φέρνει διαρκώς αντιμέτωπο με περίπλοκες καταστάσεις. Τα περισσότερα από τα διηγήματα κλείνουν με έναν αμφιλεγόμενο τρόπο με τη λύση να μένει συχνά μετέωρη και αμφισβητούμενη. Οι χαρακτήρες εξελίσσονται μέσα από αυτές τις προκλήσεις, καθώς ο Γκέραλτ γίνεται όλο και περισσότερο κυνικός, καθώς οι επιλογές του τον απομονώνουν από τον υπόλοιπο κόσμο ενώ οι προσπάθειες του να κερδίσει το σεβασμό για τον ίδιο και το επάγγελμα του καταλήγουν σε αποτυχίες. Η προοπτική λύσης έρχεται μόνο στην αναμέτρηση με το πεπρωμένο και με το «κάτι παραπάνω» από το πεπρωμένο που αναζητεί ο Γκέραλτ. Μέσα από τα τελευταία διηγήματα, με την εμφάνιση της Κύρι, έρχεται και δένει όλο το βιβλίο και, το κυριότερο, ανοίγει ο δρόμος για τα επόμενα, που περιλαμβάνουν το Witcher Saga, την ιστορία που έκανε διάσημο παγκοσμίως τον Σαπκόφσκι και δεν έχουν μεταφραστεί ακόμα στην Ελλάδα.
Γενικότερα, την τελευταία εικοσαετία γίνονται σοβαρές προσπάθειες αναγέννησης της λογοτεχνίας του φανταστικού και ξεπεράσματος των πιο μονοδιάστατων πλευρών της, προκειμένου να ανανεωθεί το κοινό της αλλά και να αναθερμανθούν οι σχέσεις με τους πιστούς φίλους της. Οι περιπέτειες του Γκέραλτ έχουν παίξει μεγάλο ρόλο σε αυτή την πορεία, καταφέρνοντας να συνδέσουν τη δράση σε ένα φανταστικό κόσμο με σύγχρονα ζητήματα , όπως ο ρατσισμός και οι διακρίσεις και η σχέση του ανθρώπου με τη φύση. Με το σπαθί του πεπρωμένου , έχει και το ελληνικό κοινό την ευκαιρία να εκτιμήσει τα πρώτα έργα της δουλειάς του Σαπκόφσκι, καθώς θα περιμένουμε με ανυπομονησία να μεταφραστούν όλα τα βιβλία της σειράς.
