Πολλά clickbait, λίγη ουσία
Το Euphoria επέστρεψε μετά από 4 χρόνια με την 3η σεζόν του που είναι ήδη πολυσυζητημένη για όλους τους λάθους λόγους. Αφήνοντας στην άκρη τα απελπισμένα σάιτ που κυνηγάνε κλικ ανεβάζοντας κάθε Δευτέρα τις πιο προκλητικές στιγμές της Sydney Sweeney από το κυριακάτικο επεισόδιο, η 3η σεζόν κινείται σε ρηχά νερά και φαίνεται ότι δικαιολογημένα θα είναι η τελευταία της σειράς. Τι πήγε τόσο στραβά για μια σειρά που είχε προκαλέσει τόσο αίσθηση στις πρώτες δύο σεζόν της και είχε πιστό κοινό που την περίμενε, με τηλεοπτικούς όρους, για πολλά χρόνια
Όλα αλλάζουν... προς το χειρότερο
Καταρχάς, είναι προφανές ότι το Euphoria έπρεπε να αλλάξει για να σταθεί. Δεν μπορούσε άλλο να είναι ένα edgy high school drama που μπλέκει κλασικές εφηβικές ιστορίες με το θέμα των ναρκωτικών και της κατάθλιψης. Οι πρωταγωνίστριες αποφοίτησαν στο τέλος της προηγούμενης σεζόν, οι ηθοποιοί μεγάλωσαν και πέρασαν 4 χρόνια που άλλαξαν αρκετά τον κόσμο μας και την Αμερική συγκεκριμένα.
Εύλογα σκεπτόμενος, ο Sam Levinson (Malcolm & Marie, Assassination Nation) κεντρικός δημιουργός του Euphoria, σκέφτηκε ότι αυτό μπορεί να γίνει το νέο θέμα της σειράς: από τη ζωή και τα αδιέξοδα της Gen Z περνάμε στις ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας τις διαφορετικές πορείες των εικοσάχρονων χαρακτήρων ως αφηγηματικό εργαλείο για να μιλήσει για μια κοινωνία πολωμένη, κατακερματισμένη και σε βαθιά κρίση προσανατολισμού. Ήδη στο 1ο επεισόδιο είδαμε την κεντρική πρωταγωνίστρια, Rue Bennett (Zendaya- Dune, Spider-man) να περνάει παράνομα τα σύνορα από το Μεξικό, μεταφέροντας ναρκωτικά, για να πέσει σε μια (κατά)λευκη οικογένεια χριστιανών που ζει στο Τέξας χωρίς πρόσβαση στο ίντερνετ. Η οικογένεια βοηθάει τη Rue που τους εξαπατά λέγοντας ότι κάνει ρεπορτάζ για να αποκαλύψει την παράνομη διέλευση μεταναστών από τα σύνορα. Η Rue συνειδητοποιεί πόσο διαφορετική είναι με τη συνομήλικη της αλλά συγχρόνως νιώθει να ζηλεύει μια ζωή που της φαίνεται πιο «απλή». Δυνατό ξεκίνημα για να δείξει μια Αμερική διχασμένη που καμιά μεριά δεν φαίνεται ιδιαίτερα ευτυχισμένη. Ακόμα και η περίεργη έλξη που ασκεί η θρησκεία στην Gen Z δίνεται εύστοχα με τη Rue να αρχίζει να ακούει τη Βίβλο σε πρωτόγονα cd, ενώ οδηγεί.
Η ιδέα δεν είναι κακή και η Zendaya πείθει απόλυτα ως νεαρή σε κρίση ταυτότητας που είναι σε παροξυσμό μετά την απώλεια του φίλου της, Fez (τον υποδύονταν ο Conor Angus που πέθανε το 2023) και τον χωρισμό της με την Jules (Hunter Schafer). Όμως η συνέχεια δεν είναι ανάλογη
Η σειρά τραβάει όλες τις πρωταγωνίστριες της στο Los Angeles. Η Cassie (Sydney Sweeney) παντρεύεται τον Nate (Jacob Elordi) και ετοιμάζεται για τη μεγάλη ζωή ενώ αυτός αναλαμβάνει να χτίσει έναν μεγάλο οίκο ευγηρίας· μετά τη χρεοκοπία του συζύγου της, θα στραφεί στο Only Fans, όπως έχουν μάθει όλοι, είτε βλέπουν τη σειρά είτε όχι. Η Maddy (Alexa Demie) εργάζεται για μια ατζέντισσα και προσπαθεί να μπει στον κόσμο του Χόλυγουντ, φροντίζοντας απαιτητικούς σταρ, η Lexi (Maude Apatow) είναι βοηθός σε μια τηλεοπτική σειρά και προσπαθεί να έρθει πιο κοντά με τις σεναριογράφους-αφεντικά της. Η Rue ξεφεύγει από τα χέρια της Laurie και των ναζί, rednecks γιων της για να βρει τελικά δουλειά στον μαφιόζο Alamo Brown, βοηθώντας τον στη διαχείριση ενός strip club. Τελικά η σειρά πέφτει και η ίδια θύμα των δύο μεγάλων τάσεων που φαντασιώνεται οτι στηλιτεύει: της κυριαρχίας του θεάματος και της πορνογραφοποίησης (δεν είναι καν λέξη!) της ποπ κουλτούρας.
Ο κόσμος του θεάματος
Πρόκειται για μια πολύ απλοϊκή αναπαράσταση της Gen Z που τελικά καταλήγει σε αναπαραγωγή όλων των στερεοτύπων για τη νέα γενιά, το πόσο έλκεται από το θέαμα και το τι βλέπει στα κινητά της. Από το βάθος, τις αντιφάσεις και τους «πραγματικούς» χαρακτήρες των πρώτων δύο σεζόν, μας μένουν τα κλισέ. Αυτό που ξεκινάει ως αφηγηματικός μηχανισμός για να φέρει όλες τις πρωταγωνίστριες κοντά και να τις συνδέσει ξανά, καταλήγει να είναι το επίκεντρο της σεζόν. Το Euphoria πέφτει σε ένα συχνό λάθος στη συζήτηση για την Gen Z, υποθέτοντας ότι η εξοικείωση με τα social media, τη σκηνοθεσία της καθημερινότητας και την έκθεση του εαυτού, συνεπάγεται αυτόματα ένα ενδιαφέρον για το Χόλιγουντ, την προσωπική προβολή και τη διασημότητα. Προφανώς δεν απαιτεί κανείς «ρεαλισμό» από το Euphoria αλλά τουλάχιστον να διατηρήσει τον σεβασμό που είχε για τους χαρακτήρες του στις πρώτες σεζόν.
Ακόμα περισσότερο, η λογική του θεάματος τελικά επιδρά πάνω στην ίδια τη σειρά. Είναι ενδεικτικό πώς δίνεται η εικόνα της παραβατικότητας και του κόσμου στον οποίο κινείται η Rue. Από τις μετρημένες απεικονίσεις του εμπορίου ναρκωτικών στις πρώτες σεζόν περνάμε σε μια χολυγουντιανή εικόνα και στο αφεντικό της Rue, τον Alamo Brown, έναν Scarface από τα Lidl που αναπαράγει χιλιοπαιγμένα κλισέ, μια κιτς αισθητική σε ό,τι αγγίζει και έναν φετιχισμό των όπλων. Η Rue, που δεν φαίνεται να την ενδιαφέρει το Χόλυγουντ, έλκεται από το γκλάμουρ του strip club που στην αρχή εξιδανικεύει, απλά για να συνειδητοποιήσει πολύ σύντομα πόσο λάθος έκανε.
Το πορνό είναι παντού και πουθενά
Κυκλοφορούν πολλά αστεία για το πόσο δύσκολο είναι να ορίσεις την πορνογραφία, δυσκολία που ουσιαστικά επαναφέρει το άλυτο ερώτημα του τι συνιστά «τέχνη». Η Cassey (Sydney Sweeney – Μadame Web, Anyone But You) περνάει στον κόσμο του Onlyfans και προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη σεξεργασία (sex worker, ένας τίτλος που απεχθάνεται) και στην καλλιτεχνική δημιουργία (έναν τίτλο που θα ήθελε να διεκδικήσει αλλά δεν μπορεί).
Το να καταπιαστείς με αυτό το θέμα σίγουρα δεν είναι κατακριτέο και το Euphoria έχει τις στιγμές του. Χτυπάει, διακριτικά ή και όχι, τον συντηρητισμό και τον ηθικό πανικό μέσα από τους γείτονες της Cassie και του Nate που σκανδαλίζονται όταν μαθαίνουν τι κάνει η νεόνυμφη. Σατιρίζει συγχρόνως τα έτοιμα κλισέ της πλατφόρμας (“It’s erotica”) και τις δικαιολογίες που η Cassie επιστρατεύει για να «νομιμοποιήσει» τον ρόλο της — βέβαια ό,τι και να πει, η κρίση ταυτότητας είναι μόνιμη. Η Cassie ως alt-right influencer που βγαίνει ως podcast να μιλήσει για τα χαμένα δικαιώματα των ανδρών και την τρομερή «καταπίεση» που αντιμετωπίζουν, συγκαταλέγεται επίσης στις δυνατές στιγμές της σειράς. Η σειρά θέτει ένα πραγματικό ζήτημα. Ο ψηφιακός κόσμος μας έχει μια ακαταμάχητη ροπή προς την κατάργηση των ορίων και την κυριαρχία της πορνογραφίας· οι αλγόριθμοι βρίσκουν τρόπο να παρακάμπτουν τα στεγανά που οι ίδιοι ορθώνουν. Στο τέλος της μέρας, η Cassie δεν ανεβάζει σημαντικά διαφορετικό περιεχόμενο στο Instagram και στο Only Fans, αυτό που αλλάζει είναι ότι πλέον το κάνει πιο επαγγελματικά και σχεδιασμένα καθώς μπαίνει η Maddie στο παιχνίδι ως manager της.
Τα προβλήματα αρχίζουν όταν συνειδητοποιήσεις πως όλοι οι γυναικείοι χαρακτήρες (Rue, Cassie, Maddy, Jules) ανεξαρτήτως του σημείου από όπου ξεκίνησαν στο πρώτο επεισόδιο, τελικά καταλήγουν να κινούνται στη σφαίρα της σεξεργασίας, με μόνη εξαίρεση τη Lexi. Είναι το ίδιο κλισέ με το θέαμα και τη διασημότητα· οι γυναίκες της Gen Z ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με τη σεξεργασία. Και σε αυτή την περίπτωση, η σειρά εγκαταλείπει την προσπάθεια να φτιάξει χαρακτήρες και πέφτει σε εύκολα κλισέ, με έντονη δόση μπουμερίασης και σεξισμού.
Η κατάσταση χειροτερεύει όταν γίνεται φανερό, ήδη από το 2ο επεισόδιο, ότι η σειρά θέλει η ίδια να κινηθεί τελείως πορνογραφικά και να τραβήξει την προσοχή με δήθεν σοκαριστικές σκηνές που διαρκώς κλιμακώνουν, σχεδόν πάντα με την Cassie-Sydney Sweeney στο επίκεντρο. Προφανώς ο Sam Levinson ήξερε πώς θα κυνηγήσουν όλα τα σάιτ και πώς θα διαδοθούν οι σκηνές της Sweeney και το επιδίωξε, επέλεξε να κυνηγήσει το hype, τα reel στα σόσιαλ μίντια, γυρίζοντας υπό το ανδρικό βλέμμα τα μισά επεισόδια της σειράς. Η αντίστιξη της γυμνής Cassie με τη μιζέρια του (βαθιά αντιπαθητικού) Nate που χάνει με αποτρόπαιο τρόπο το στάτους του και στη συνέχεια τα δάχτυλα του, ένα-ένα, φτιάχνει έναν περίεργο συνδυασμό που δίνει νέο νόημα στη φράση misery porn.
Τι λείπει από την 3η σεζόν;
Καταρχάς, είναι πιο εύκολο να πούμε τι δεν λείπει: η τρομερά χαρισματική Zendaya είναι εδώ, «γίνεται» η Rue σε κάθε επεισόδιο, είναι ο ρόλος που, μέχρι στιγμής, της έρχεται πιο φυσικά από κάθε άλλο. Η Zendaya ξεχωρίζει ό,τι και να γίνει αλλά ο κόσμος γύρω της είναι χάρτινος και έτοιμος να καταρρεύσει, οι συμπρωταγωνίστριες της γίνονται όλο και περισσότερο καρικατούρες, οι ιστορίες τους είναι ένα μεγάλο κλισέ που θα ήθελε να παρωδεί τα κλισέ — θυμίζουν το Not Another Teen Movie, την παρωδία που στο τέλος της μέρας ήταν ένα ακόμα teen movie.
