Πολλές φορές ανά την ιστορία έχουν υπάρξει άνθρωποι που έχουν καταδικαστεί άδικα, λαμβάνοντας την σκληρότερη εκδοχή της δικαιοσύνης και άλλες φορές πρόσωπα που θα έπρεπε να τιμωρηθούν, κυρίως επιφανή, έχουν περάσει στο απυρόβλητο. Υπάρχουν και οι περιπτώσεις που ενώ όντως κάποιος έχει προβεί σε μια εγκληματική ενέργεια, το γράμμα του νόμου είναι τόσο αυστηρό που δεν λαμβάνει υπόψιν τα παράπλευρα γεγονότα που μπορεί να οδήγησαν στην πράξη αυτή.
Ο Βρετόνος Tanguy Viel (1973) έπειτα από επτά μυθιστορήματα, αποφασίζει να ασχοληθεί με τις παραπάνω ιδιαίτερες συνθήκες στο βιβλίο του Άρθρο 353 του Ποινικού Κώδικα, το οποίο είναι το πρώτο που κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις την άνοιξη του 2019, σε μετάφραση της Χαράς Σκιαδέλλη.
Πρόκειται για έναν μονόλογο του πρωταγωνιστή Μαρσιάλ Κερμέρ ο οποίος συνελήφθη για έναν φόνο και βρίσκεται ενώπιων του ανώνυμου δικαστή. Η ιστορία λαμβάνει χώρα σε μία παραθαλάσσια πόλη της Βρετάνης, όπου ο κτηματομεσίτης Αντουάν Λαζενέκ έχει σκοπό να οικοδομήσει ένα μεγάλο θέρετρο που θα βοηθήσει, όπως υποστηρίζει, στην ανάπτυξη της περιοχής. Για να το κάνει αυτό θα ζητήσει χρήματα ως επένδυση, από μέλη της κοινωνίας της πόλης, κερδίζοντας έτσι έναν δικό τους χώρο μέσα στο έργο. Ένα από αυτά τα άτομα είναι ο προσφάτως απολυμένος από τα ναυπηγία και αφηγητής Μαρσιάλ Κερμέρ, ο οποίος θα δώσει όλη του την αποζημίωση για τον σκοπό αυτό. Από την αρχή καθίσταται γνωστό πως ο Μαρσιάλ Κερμέρ δικάζεται για τον φόνο του Αντουάν Λαζενέκ, που όπως έχει συμβεί πολλές φορές και στην πραγματική ιστορία, πήρε τα λεφτά όλων και δεν προχώρησε σε κανένα έργο.
Ο Tanguy Viel, μέσα σε λιγότερες από διακόσιες σελίδες, παρουσιάζει έναν χαρακτήρα με μεγάλο βάθος, ο οποίος εκθέτοντας τα γεγονότα που τον οδήγησαν στη δολοφονία του κτηματομεσίτη, αφηγείται και όλα τα συμβάντα της προσωπικής ζωής του που έπαιξαν ρόλο, όπως το διαζύγιό του και η ανατροφή του μοναχογιού του, η σχέση με τον οποίον θα παίξει σημαίνοντα ρόλο στην ιστορία.
Το κυριότερο χαρακτηριστικό του βιβλίου είναι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της μάχης μεταξύ ηθικής και νόμου. Ο Μαρσιάλ Κερμέρ είναι ικανός, έστω και αργά, να φτάσει μέχρις εσχάτων για να προστατέψει τα συμφέροντά του, τον ίδιο του τον εαυτό του, αλλά περισσότερο από όλα τα άλλα, τον γιο του. Το μυθιστόρημα αυτό θα μπορούσε να πει κανείς ότι αποτελεί ένα σχόλιο για την κοινωνική ενοχή που δημιουργείται στα καπιταλιστικά συστήματα, όπου από τη μία το θύμα (Κερμέρ) ενοχοποιεί τον εαυτό του και από την άλλη πλευρά ο θύτης (κτηματομεσίτης) περηφανεύεται για τις επιτυχίες του. Το συναίσθημα αυτό, καταλήγει να επηρεάζει όλες τις πτυχές της ζωής του θύματος, με αποτέλεσμα οι κοντινοί του άνθρωποι να είναι οι δέκτες των συνεπειών του.
Εν κατακλείδι, ο Tanguy Viel παραδίδει ένα βιβλίο που ξεφεύγει από τα όρια του αστυνομικού ή δικαστικού μυθιστορήματος, και γίνεται βαθιά φιλοσοφικό. Χρησιμοποιώντας προφορικό και μεστό λόγο, γίνονται εμφανή τα προβλήματα που θέλει να αναδείξει ο συγγραφέας, και το Άρθρο 353 του Ποινικού Κώδικα αποτελεί μια συγγραφική γροθιά τόσο στα κοινωνικά αποτελέσματα του καπιταλισμού έμμεσα, όσο και στο ίδιο το δικαστικό σύστημα άμεσα.
