Περιμένοντας την πρώτη ταινία «Φανταστικά ζώα και που βρίσκονται» αναρωτιόμαστε αν και πώς θα τεθεί το ζήτημα της σχέσης των μάγων με τα άλλα μαγικά πλάσματα. Μέχρι τώρα αν και η σχέση αυτή είναι βασικό στοιχείο του αντιρατσιστικού πνεύματος του γραπτού μαγικού κόσμου της J.K.Rowling, δυστυχώς δεν έχει πάντα την ίδια θέση και στις κινηματογραφικές αποτυπώσεις του…
Γενικά ο αντιρατσισμός (και η αγάπη) είναι ο κεντρικός άξονας όλης της ιστορίας του Χάρι Πότερ. Ο αγώνας ενάντια στην αντίληψη για την ανωτερότητα του μαγικού αίματος, που πρέπει να μένει καθαρό, και στους υπερασπιστές της είναι σαφές μήνυμα αντιρατσισμού, ενώ ο Βόλντεμορτ, οι Θανατοφάγοι, οι ιδέες και οι πρακτικές τους παραπέμπουν ευθέως στους Ναζί κι όλ’ αυτά φαίνονται και στις ταινίες.
Αυτό που δεν ήταν τόσο έντονο στις ταινίες όσο θα θέλαμε ήταν η καταγγελία της ρατσιστικής στάσης των μάγων απέναντι στα άλλα μαγικά πλάσματα. Πράγματι στη δεύτερη ταινία (Ο Χάρι Πότερ και η κάμαρα με τα μυστικά) είδαμε τη σκλαβιά και την απελευθέρωση του σπιτικού ξωτικού Ντόμπι, που είναι σημαντικός ήρωας της ιστορίας. Στην τρίτη ταινία (Ο Χάρι Πότερ και ο αιχμάλωτος του Αζκαμπάν) είδαμε τον καθηγητή Λούπιν να αναγκάζεται να εγκαταλείψει το σχολείο όταν διαδόθηκε το μυστικό του: ήταν λυκάνθρωπος. Στη συνέχεια όμως παρουσιάζεται στοιχειωδώς η ιστορία του Λούπιν, ενώ όσον αφορά τα σπιτικά ξωτικά η ιστορία της Γουίνκι[1] παραλείπεται τελείως και η ιστορία του Κρίτσερ[2] υποβαθμίζεται σημαντικά. Πρόκειται όμως για δυο ιστορίες που θέτουν κρίσιμα ζητήματα τόσο για τη ζωή των σπιτικών ξωτικών όσο και για τη δική μας.
Τα δύο στοιχεία που μας κάνουν να θεωρούμε σημαντική την ανάδειξη του ρατσισμού ανάμεσα στους μάγους και τα σπιτικά ξωτικά είναι πρώτον ότι αφορά ακόμα και το στρατόπεδο των καλών και δεύτερον ότι είναι φανερή η υλική του βάση[3]. Οι μάγοι υποτιμώντας τα σπιτικά ξωτικά (όντα που διαθέτουν απολύτως ανθρώπινη νοημοσύνη) βρίσκουν σε αυτά πιστούς εργάτες που ζουν στα σπίτια τους και δουλεύουν γι’ αυτούς συνεχώς χωρίς να αμείβονται και χωρίς καμία διάθεση αντίστασης και βέβαια δεν είναι τυχαίο ότι όσοι μάγοι παρουσιάζονται αφέντες ενός σπιτικού ξωτικού είναι πλούσιοι και ρατσιστές[4] (εχθροί των «λασποαίματων» και των «μιγάδων», αν και όχι απαραίτητα Θανατοφάγοι).
Στην αρχή αυτή η σχέση μοιάζει φυσική. Η γενική αδιαφορία για το Μέτωπο Υπεράσπισης Ξωτικών Αναξιοπαθούντων (ΜΥΞΑ)[5] της Ερμιόνης και συνολικά το ζήτημα καλυτέρευσης των συνθηκών ζωής των σπιτικών ξωτικών[6] αλλά και η ιστορία της Γουίνκι έδειχναν ότι τα σπιτικά ξωτικά ήταν από τη φύση τους προορισμένα να υπηρετούν τυφλά έναν αφέντη κι ότι ο Ντόμπι αποτελούσε απλώς μια περίεργη εξαίρεση. Κι όμως τελικά η ιστορία του Κρίτσερ δικαιώνει τον αγώνα της Ερμιόνης. Η προδοσία του, που οδήγησε στον θάνατο του Σείριου είναι αποτέλεσμα της κακομεταχείρισής του από τους μάγους, ενώ στη συνέχεια η μεταστροφή του αποδεικνύει ότι η σχέση μάγων- ξωτικών δεν είναι προκαθορισμένη.
Τελικά ενώ φαίνεται να υπάρχει ένα μαγικός δεσμός μεταξύ τους, είναι σαφές πως τα σπιτικά ξωτικά έχουν προσωπική βούληση και πως η συμπεριφορά τους καθορίζεται από την ηγεμονία των μάγων και δεν είναι «φυσική».
Να δείτε που η ιστορία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα…
[1] Συνοπτικά αναφέρουμε ότι η Γουίνκι απελευθερώθηκε από τον αφέντη της παρά τη θέλησή της και δεν μπόρεσε ποτέ να ξεπεράσει αυτή την… απόρριψη. Όταν της προσφέρθηκε δουλειά στο Χόγκουαρτς αρνήθηκε την προσφερόμενη αμοιβή θεωρώντας την προσβλητική. Δεν σταμάτησε ποτέ να πνίγει τον καημό της στο ποτό.
[2] Ο Κρίτσερ ανήκε στον ανόθευτο οίκο των Μπλάκ, δηλαδή στην οικογένεια του Σείριου. Τελευταίος αφέντης του μένει ο Σείριος, ο οποίος όμως είχε προδώσει την οικογένεια του προκαλώντας το μίσος του Κρίτσερ, που έμενε πιστώς στην κυρία Μπλακ. Επομένως ο Κρίτσερ υπακούει τον Σείριο χωρίς τη θέληση του και καταφέρνει να προδώσει τον αφέντη του και τα μυστικά του Τάγματος του Φοίνικα. Η στάση του αλλάζει στο τελευταίο βιβλίο όταν ο Χάρι (κληρονόμος πια του Σείριου), ο Ρον και η Ερμιόνη αποφασίζουν να του φερθούν με την ευγένεια που του αρνιόταν ο Σείριος.
[3] Αυτό συμβαίνει και με τους καλικάντζαρους, που διεκδικούν το προϊόν της εργασίας τους, αλλά για λόγους συντομίας θα μείνουμε στα σπιτικά ξωτικά.
[4] Εννοείται ότι δεν μιλάμε για τον Σείριο και τον Χάρι που βρέθηκαν σε αυτή τη θέση χωρίς να το θέλουν.
[5] Αγγλικά: Society for the Promotion of Elfish Welfare (SPEW). Η ελληνική μετάφραση υποτιμάει λίγο τα ξωτικά…
[6] Ο Αλ. Ντάμπλντορ έχει δείξει ενδιαφέρον για την υπόθεση των σπιτικών ξωτικών.
