Με την (κάπως απογοητευτική η αλήθεια είναι) ολοκλήρωση του Chainsaw Man, το τελευταίο μέλος του λεγόμενου Dark Trio (Ηell’s Paradise, Jujutsu Kaisen, Chainsaw Man), των τριών shonen δηλαδή που αξιοποίησαν πιο σκοτεινά και ψυχοφθόρα στοιχεία σε ένα κατά τα άλλα αισιόδοξο (ίσως υπερβολικά) είδος όπως αυτό των (battle) shonen, εισερχόμαστε σε μια νέα περίοδο στην manga βιομηχανία. Πέρα από το προφανές, ότι δηλαδή οι εποχές της παντοκρατορίας του είδους φαντάζουν παρελθόν, βλέπουμε και την απαίτηση των αναγνωστών, τόσο των δυτικών όσο και των Ιαπώνων, σε ιστορίες που αγγίζουν περισσότερα ρεαλιστικά προβλήματα, στο Τώρα ενός αβυσσαλέου καπιταλισμού που καταρρέει.
Πρωτότυπο πως είναι, δε θα το πούμε...
Προφανώς shonen manga με πιο σκοτεινό ή φιλοσοφικό χαρακτήρα δεν είναι κάτι νέο. Ακόμα και σε ένα είδος που, στα χειρότερα του μπορεί να κατηγορηθεί για φορμαλισμό και τυποποίηση, υπάρχουν εξαιρετικά παραδείγματα anime και manga που μπορούν να αξιοποιήσουν ένα φαινομενικά απλοϊκό format, με δεκάδες ανυπόφορα και κουραστικά κλισέ (η δύναμη της φιλίας να είναι ίσως το πιο διαβόητο, αλλά όχι το μόνο), μπολιάζοντάς το με στοιχεία υπαρξισμού (Neon Genesis Evangellion), πολιτικής φιλοσοφίας (One Piece), ακόμα και θεολογίας (Devilman- Crybaby). Eνδεικτικά πάντα αυτά, τα παραδείγματα είναι δεκάδες. Και επίσης, όσο και αν παραπονιόμαστε, όσο και αν μεγαλώνουμε, είμαστε το κοινό που μεγάλωσε με αυτό το είδος και παρά τις ελλείψεις του, το αγαπάμε και θα συνεχίσουμε να το βλέπουμε.
Η γοητεία της απογοήτευσης
Ωστόσο, το Dark Trio αποτέλεσε τομή για άλλους λόγους. Πρώτον ήταν η αναγνώριση του τέλματος της φόρμας του ήρωα στην οποία βασιζόταν πάντα τα shonen. Κανείς από τους 3 πρωταγωνιστές των συγκεκριμένων anime δεν ξεκινούσε ούτε αδύναμος, ούτε προσπαθώντας να πραγματοποιήσει κάποιο όνειρο. Αντίθετα, οι περισσότεροι ήταν ήδη στο peak τους και, παρά την προσθήκη νέων δυνάμεων, οι δικοί τους αγώνες ήταν είτε για μια επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση είτε για την υλοποίηση των πιο “πεζών”, καθημερινών αναγκών. Ο Gabimaru του Hell’s Paradise το μόνο που ήθελε ήταν η επιστροφή του στη γυναίκα του, ο Denji του Chainsaw Man ένα πιάτο φαγητό και ο Yuji του Jujutsu Kaisen να βοηθήσει κόσμο να μην πεθάνει μόνος. Στόχοι απλοί και ταυτόχρονα ανέφικτοι στο πλαίσιο όπου λαμβάνουν χώρα οι γεμάτες αρνητισμό, κυνισμό και αίμα ιστορίες τους. Βλέπουμε δηλαδή μια συνολική αποστροφή στις μεγαλοστομίες, τα μεγάλα όνειρα “που μπορείς να τα καταφέρεις με σκληρή δουλειά”. Το Dark Trio αρνείται πλήρως αυτή την αισιοδοξία και την αντικαθιστά με την καθημερινή γείωση, τη βιωμένη απογοήτευση και τον επαναλαμβανόμενο πόνο.
To Tέρας που με κατοικεί
Ταυτόχρονα με αυτά, κεντρικό λόγο στην πλοκή, τους χαρακτήρες και γενικότερα την αίσθηση κάθε ιστορίας έχουν τα αρνητικά κατά κύριο λόγο συναισθήματα, τα οποία μάλιστα έχουν προσωποποιηθεί κιόλας στα τέρατα και τους αντιπάλους που αντιμετωπίζουν, πάντα εντυπωσιακά, οι πρωταγωνιστές. Είτε είναι προσωποποιημένοι φόβοι είτε διάβολοι, οι 3 mangaka (Gege Akutami για το Jujutsu Kaisen, Tatsuki Fujimoto για το Chainsaw Man και Yuji Kaku για το Hell’s Paradise) βάζουν ενεργά τους πρωταγωνιστές τους να πολεμούν τους δαίμονες που κουβαλάνε, σε μάχες όπου η νίκη δεν είναι δεδομένη. Ακόμα και όταν νικάνε όμως, πάντα χάνουν κάτι σημαντικό. Η πύρρειος αυτή νίκη αποτελει, για αυτούς, την πορεία της ζωής.
Mάχες εσωτερικές, χαμένες
Πέρα από τις μεγάλες εξωτερικές μάχες, υπάρχουν και οι εσωτερικές, οι οποίες μάλιστα έχουν πιο εκλεπτυσμένες θεματικές. Εδώ αντίπαλοι είναι το εργασιακό burn out, η απογοήτευση από τους θεσμούς και τον τρόπο ζωής, την αστική δικαιοσύνη και τα χρήματα. Και δεν υπάρχουν νικητές, παρά μόνο χαμένοι που προσπαθούν να συνεχίσουν να ζουν στον ίδιο κόσμο. Ένα κόσμο όπου το να ρισκάρεις τη ζωή σου πολεμώντας τέρατα είναι μάλλον προτιμότερο από το κάνεις δουλειά γραφείου (εάν βρεθεί και αυτή). Και σε αυτές τις συνθήκες, δεν είναι περίεργο όπου και τα 3 manga δε διστάζουν να τραυματίσουν τους χαρακτήρες τους, να τους σκοτώσουν ξανά και ξανά, για να δηλώσουν ρητά αυτή τη συνεχόμενη ήττα.
Κόσμοι millenials
Γίνεται λοιπόν αμέσως πρόδηλο ότι το Dark Trio είναι μια ομάδα manga βαθιά πεσιμιστική, η οποία δημιουργεί κόσμους που μας θυμίζουν έντονα την απογοήτευση του δικού μας, ακόμα και αν σε αυτούς συμβαίνουν θαυμαστά πράγματα. Είναι κόσμοι (οι 3 φανταστικοί και ο δικό μας) όπου η μόνη επιβράβευση είναι η κυνική συνειδητοποίηση πώς το μόνο βραβείο είναι να συνεχίζεις μια ατέρμονα προσπάθεια της οποία το νόημα σιγά σιγά χάνεται. Κόσμους πολύ millenial δηλαδή. Και σε αυτές τις συνθήκες, δεν είναι περίεργο όπου και τα 3 manga δε διστάζουν να τραυματίσουν τους χαρακτήρες τους, να τους σκοτώσουν ξανά και ξανά, για να δηλώσουν ρητά αυτή τη συνεχόμενη ήττα. Και το κάνουν με τρόπους σουρεαλιστικούς, απρόσμενους και πολύ συχνά βάναυσους, όπως ήταν άλλωστε και ο κόσμος που έπλασαν αλλά και που κλήθηκαν να επιβιώσουν.
Πάει καλά το "δεν πάμε καλά"
Μένουμε στο Dark Trio γιατί, παρά τα (πολύ ειρωνικά, ταιριαστά απογοητευτικά) τους φινάλε, αυτή τη στιγμή αποτελούν τα 3 μεγαλύτερα manga/ anime της περιόδου που διανύουμε. Και θεωρούμε κάτι τέτοιο ενδεικτικό του πώς είναι ο κόσμος το 2026. Η βίαη συνειδητοποίηση του παραλόγου στο οποίο ζούμε προκαλεί είτε φρίκη είτε αύξηση του escapism, με το οποίο απασχολούνται τα μυριάδες isekai με τους ολοένα και πιο περίεργους και μεγάλους τίτλους. Προφανώς το επόμενο διάστημα θα δούμε πολλούς κλώνους του Dark Trio, αλλά και καλά manga που εμπνεύστηκαν από αυτά, όπως άλλωστε εμπνεύστηκαν και οι δημιουργοί του Dark Trio ο ένας από τον άλλον. Άλλωστε υπήρξαν όλοι συνεργάτες μεταξύ τους σε διάφορα projects. Δύσκολα όμως θα ξαναζήσουμε μια περίοδο που, τουλάχιστον στη βιομηχανία των manga, ο πεσιμισμός πήγε τόσο καλά.