Πέρα από τις κινηματογραφικές παραγωγές και τις σειρές της Δύσης πολύ δημοφιλές κομμάτι της σύγχρονης παγκόσμιας μαζικής κουλτούρας είναι τα manga και anime. Στον κόσμο της ιαπωνικής τέχνης ο Hayao Miyazaki είναι μια ιδιάζουσα περίπτωση, τόσο σε επίπεδο δημιουργίας όσο και προσωπικών δηλώσεων. O ιδρυτής του Studio Ghibli επηρεασμένος από την θρησκεία του Σιντοϊσμού που προβάλλει την ισορροπία ανθρώπου φύσης, τάσσεται υπέρ του πασιφισμού και δείχνει φανερά την δυσαρέσκειά του προς οποιαδήποτε ιμπεριαλιστική τάση, τόσο της Ιαπωνίας όσο και των ΗΠΑ. Γεννημένος μέσα στην δίνη του Β’ Παγκοσμίου, δίνει κεντρική θέση στο ζήτημα του πολέμου και της οικολογικής καταστροφής στις ταινίες του.
To «Πριγκίπισσα Μονονόκε» είναι μια ωδή στην φύση αλλά και στην εργατική τάξη. Τοποθετημένη σε μια περίοδο κοινωνικών ανακατάξεων, η ταινία μεταξύ άλλων παρουσιάζει μια κολλεκτίβα εργατών και καταπιεσμένων μειονοτήτων όπως λεπροί, πόρνες, αγρότες και ορφανά που αντιστέκεται στους σαμουράι. Η πρώιμη ταξική πάλη που διαμορφώνεται με πρωτοστάτη την Πριγκίπισσα θα απελευθερώσει τόσο τους καταπιεσμένους αλλά και το φυσικό τοπίο που εκμεταλλεύονται οι προύχοντες. Στη «Ναυσικά της Κοιλάδας του Ανέμου» έχουμε μια κοιλάδα που χρησιμοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι η τελευταία πηγή ζωής μέσα σε ένα έρημο τοπίο λόγω πολέμων και ανισόμετρης εκμετάλλευσης της φύσης. Όταν τα γειτονικά βασίλεια ανακαλύπτουν αυτή την κοιλάδα, προσπαθούν να την κατακτήσουν και η Ναυσικά πρέπει να βρει μια λύση για να σωθεί ο λαός της και ο τόπος. Κεντρικό μοτίβο εδώ είναι το στοιχείο της μόλυνσης και της ερημοποίησης, που υποδηλώνουν καταστροφές παρόμοιες ενός πυρηνικού πολέμου. Ακόμα και στην πρώτη ταινία του Studio Ghibli και του Miyazaki, το «Κάστρο στον Ουρανό» που περιέχονται πολλά μοτίβα που θα χρησιμοποιηθούν στις επόμενες ταινίες, υπεισέρχεται πάλι το ζήτημα του φυσικού πλούτου με την μορφή ενός κρυστάλλου που αναζητούν στρατιωτικά στρατεύματα. Εκεί, ένα αγόρι με ένα κορίτσι, που ψάχνουν παράλληλα ένα κάστρο στον ουρανό, καλούνται να τα αποτρέψουν.
Ανάμεσα στα πολλά πράγματα που κάνουν το έργο του Miyazaki τόσο ξεχωριστό είναι η προσοχή του στις λεπτομέρειες και η εστίαση στο συναίσθημα. Βλέπουμε χαρακτήρες να αλληλεπιδρούν δυναμικά με τον κόσμο γύρω τους, κάνοντας ουσιαστικά πιο εύκολη την συναισθηματική σύνδεση του κοινού με τους ήρωες. Οι συναισθηματικές πτυχές των χαρακτήρων είναι αυτές που διαχώρισαν το έργο του από τα υπόλοιπα κινούμενα σχέδια της εποχής του και κανένας χαρακτήρας δεν είναι απλώς καλός ή κακός. Οι καλύτεροι καλοί τύποι και οι χειρότεροι villain δείχνουν συνήθως ότι έχουν ταυτόχρονα και καταδικαστέα και θετικά χαρακτηριστικά. Ο πρωταγωνιστής είναι φυσικά ο ήρωας , αλλά θα τον δούμε να δείχνει ζήλια, θυμό και οργή ενώ οι villain, παρουσιάζονται τρυφεροί, με τύψεις και συναίσθηση. Οι χαρακτήρες δεν αλλάζουν ποτέ ολοκληρωτικά όπως εκτυλίσσεται η ιστορία. Τα ελαττώματά τους παραμένουν δηλαδή, αλλά κατά κάποιο τρόπο έχουν μάθει από τα λάθη τους και ωριμάζουν.
Ήταν τέτοια η επιρροή του Miyazaki που ακόμα και στο αριστουργηματικό «Grave of the Fireflies» που δεν συμμετείχε στην παραγωγή, φαίνεται σαν να είναι δικό του. Πώς θα μπορούσε άλλωστε να μην είναι δική του μια ιστορία με δυο παιδιά που ζουν την φρίκη του πολέμου και προσπαθούν να επιβιώσουν αψηφώντας τις αντικειμενικές συνθήκες;
