Στον πολυτελή οίκο ευγηρίας Κούπερς Τσέις, στη φαινομενικά γαλήνια βρετανική ύπαιθρο, τέσσερις από τους υπέργηρους ενοίκους συναντιούνται κάθε Πέμπτη, σε ένα ιδιότυπο είδος λέσχης. Η Λέσχη Φόνων της Πέμπτης αποτελείται από την Ελίζαμπεθ, την άτυπη αρχηγό της με το σκιώδες παρελθόν στις μυστικές υπηρεσίες, τη νοσοκόμα Τζόις και νεότερο μέλος της συμμορίας, γλυκιά, δοτική και καταδεκτική, τον ψυχίατρο Ιμπραϊμ, άνθρωπο λεπτολόγο και προσκολλημένο στη λεπτομέρεια, και τον «Κόκκινο» Ρον, πάλαι ποτέ αρχισυνδικαλιστή και δια βίου ταραχοποιό. Ιδρυτικός σκοπός της λέσχης τους είναι η επίλυση ανεξιχνίαστων υποθέσεων που έχουν από χρόνια κλείσει. Σύντομα, όμως, η ασυγκράτητη Λέσχη δεν θα περιοριστεί στους παλιούς, σκονισμένους φακέλους της αστυνομίας, αλλά θα έρθει αντιμέτωπη με αληθινούς φόνους, εντός του ίδιου του οικισμού τους. Θα συνεργαστούν τότε με τη νεαρή αστυφύλακα Ντόνα ΝτεΦρέιτας και τον προϊστάμενό της, Κρις Χάντσον, που έχουν αναλάβει την υπόθεση, και θα συμβάλουν καθοριστικά στην επίλυση μιας σειράς δολοφονιών, πολύ εγγύτερα τους από όσο αρχικά νόμιζαν.
Ο 51χρονος Richard Osman, διάσημη τηλεοπτική περσόνα στη Μ. Βρετανία και παρουσιαστής του δημοφιλούς τηλεπαιχνιδιού γνώσεων Pointless στο BBC, σημείωσε με το πρώτο του μυθιστόρημα, Η Λέσχη Φόνων της Πέμπτης, το οποίο έγραφε επί 18 μήνες, μία από τις μεγαλύτερες εκδοτικές επιτυχίες στην ιστορία της χώρας του: έχοντας πουλήσει πάνω από 1.300.000 αντίτυπα σε 40 γλώσσες, κατέστη το τρίτο πιο επιτυχημένο εμπορικά βιβλίο στην ιστορία της Μ. Βρετανίας, μετά τα βιβλία της J.K. Rowling και του Dan Brown. Το εκδοτικό αυτό φαινόμενο, του οποίου τα κινηματογραφικά δικαιώματα πωλήθηκαν ήδη στην εταιρεία παραγωγής του StevenSpielberg, κυκλοφόρησε πρόσφατα και στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση Αύγουστου Κορτώ. Αξίζει, όμως, όλον αυτόν τον ντόρο και τα εκδοτικά ρεκόρ που σπάει ή ανήκει σε εκείνες τις περιπτώσεις όπου, μετά τον καπνό, απουσιάζει η φωτιά;
Ο RichardOsmanχρησιμοποιεί την κλασική συνταγή του whodunitμυθιστορήματος, των ανεξιχνίαστων φόνων, των αλληλοδιαπλεκόμενων παρελθόντων, των συγκρουόμενων συμφερόντων και των μυστηριωδών κινήτρων, με μια αναπάντεχη, δημιουργική πινελιά: ο τόπος όπου εκτυλίσσεται το μυστήριο είναι ένας οίκος ευγηρίας και οι εν δυνάμει ντετέκτιβ είναι όλοι υπέργηροι, στη δύση της ζωής τους. Ο Osman πλάθει και φέρνει στη ζωή μια σειρά από ευφάνταστους, σπιρτόζικους, ολωσδιόλου ζωντανούς χαρακτήρες, τόσο ξεκαρδιστικούς και απολαυστικούς όσο και προσφιλείς και συμπαθείς στον αναγνώστη, το είδος των ηρώων που σε κάνουν να χαμογελάς μονίμως όσο διαβάζεις τις περιπέτειές τους. Οι 4 ήρωές του, τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους, έρχονται αντιμέτωποι με τον χαμό φίλων και συντρόφων ζωής, με τα γηρατειά, με την απώλεια της σωματικής ευρωστίας, των αναμνήσεων και των νοητικών διεργασιών και ικανοτήτων. Βρίσκουν, όμως, μέσα από τη Λέσχη τους τον ύστατό τους σύνδεσμο με τη ζωή και το πάθος για αυτήν, με την ενεργητικότητα, τον οπτιμισμό και την ελπίδα, με το πολυπόθητο ακόνισμα του μυαλού τους και των πρότερων επαγγελματικών τους δεξιοτήτων, αλλά και εν τέλει τη συντροφικότητα, τη φιλία, την κοινή πορεία προς το τέλος της ζωής.
Με βρετανικό φλεγματικό χιούμορ, γρήγορους ρυθμούς, εύπεπτη και διασκεδαστική γραφή, και νοσταλγικό άρωμα Αγγλίας, ο Osman χρησιμοποιεί την παραδοσιακή και χιλιοδοκιμασμένη φόρμουλα του αστυνομικού μυθιστορήματος, διατηρώντας όμως μια ατμόσφαιρα γλυκιά, ανάλαφρη και τρυφερή. Καταθέτει δε ένα γλυκόπικρο σχόλιο για την έλευση του γήρατος και της συνεπακόλουθης σωματικής και διανοητικής παρακμής, για τη μοναξιά, την απώλεια και το πένθος, για τον τρόμο της κατά μέτωπο ενατένισης του επικείμενου τέλους, όλα αναπόφευκτα και συνεκτικά στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης, τα οποία ντύνει υπό τον μανδύα του feelgood μυθιστορήματος, με απόλυτη επιτυχία.
Φυσικά πρέπει να ειπωθεί πως η ιστορία του δεν είναι διόλου πρωτότυπη, η εξέλιξη της πλοκής άλλοτε αναμενόμενη και άλλοτε βεβιασμένη, ενώ η πλειάδα χαρακτήρων που συστήνει δεν αναπτύσσεται ποτέ εις βάθος. Σίγουρα μπορεί να του καταλογιστεί επίσης ότι δεν επιτυγχάνει να συνδέσει πραγματικά τον αναγνώστη με τους ήρωές του, να τον καταστήσει κοινωνό της μοίρας τους, και έτσι να δημιουργήσει ένα αληθινό page-turner μυθιστόρημα.
Η Λέσχη Φόνων της Πέμπτης δεν είναι ένα αξιομνημόνευτο μυθιστόρημα και η ποιοτική της αξία είναι δυσανάλογη της εμπορικής της επιτυχίας. Εντούτοις, η επιτυχία αυτή είναι απόλυτα δικαιολογημένη, αν όχι εξηγήσιμη: μερικές φορές, δεν χρειαζόμαστε να διαβάσουμε κάτι αληθινά πρωτοποριακό και καινοτόμο, παρά μόνο μια τρυφερή, αστεία, συγκινητική ιστορία, μια ιστορία ειλικρινή και (γι’ αυτό) βαθιά ανθρώπινη. Και ο Richard Osman μας παραδίδει, με τη Λέσχη Φόνων της Πέμπτης, ακριβώς αυτό.
