Το Βάλτους Χ: Ο Μαύρος Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας δεν είναι απλά η συλλογή/ αποτύπωσης της ομώνυμης έκθεσης, που είχε γίνει την άνοιξη του 2019 στην Αθήνα ή του διαδικτυακού χάρτη με τα περιστατικά της ρατσιστικής/ φασιστικής βίας στην Αθήνα με θύματα μετανάστες αλλά και Έλληνες με ηχηρή αντιφασιστικη δράση. Αποτελεί μια έμπρακτη, χειροπιαστή ενίσχυση στον αγώνα εναντίον τους.
Το χρονικό διάστημα από το 2011 ως το 2018 πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 1.000 καταγεγραμμένες ρατσιστικές επιθέσεις στην Αθήνα. Για το διαδραστικό χάρτη και το λεύκωμα επιλέχθηκαν 50, οι περισσότερες από τις οποίες έγιναν από το 2011 ως το 2013 και αυτές συμπληρώθηκαν με κάποιες πριν και μετά από το διάστημα αυτό.
Ανάμεσα σε αυτές, εμβληματικές υποθέσεις που δικάζονται στη δίκη της Χρυσής Αυγής, όπως η επίθεση κατά συνδικαλιστών του ΚΚΕ, η επίθεση κατά Αιγυπτίων αλιεργατών και η δολοφονία του Παύλου Φύσσα, καθώς και παλαιότερα περιστατικά, όπως η επίθεση στον Δημήτρη Κουσουρή το 1998 έξω από το δικαστήριο της Ευελπίδων, αλλά και πολύ πιο πρόσφατα, όπως η επίθεση το 2017 στον φοιτητή Αλέξη Λάζαρη.
Η όλη προσπάθεια, και το ίδιο το λεύκωμα είναι μια κραυγή από σκίτσα, που μας καλεί όλους να μην εφησυχάζουμε, που μας θυμίζει μέσω της τέχνης ότι η παρουσία μας είναι απαραίτητη στον δρόμο, στα δικαστήρια και όπου αλλού καραδοκούν τα μαχαίρια φονιάδων.
Ταυτόχρονα αποτελεί και την ισχυρή απόδειξη ότι η κόμικ σκηνή της Ελλάδας δεν προτίθεται να μείνει σιωπηλή ή να κρατήσει ίσες αποστάσεις ανάμεσα στα θύματα και τον θύτη, έναν τραγικά λανθασμένο ισαποστισμό που τελικά δικαιώνει τους φονιάδες της Χρυσής Αυγής, όπως ακριβώς ετοιμάζεται να κάνει και το δικαστήριο.
Τα έργα των Δήμητρα Αδαμοπούλου, Τάσου Αναστασίου, Ευάγγελου Ανδρουτσόπουλου, John Antono, Aspalax, Mάριου Μπούρα, Γιώργου Μπότσου, Βratimoto, Γιώργου Χαλκιά, Chrispy Shift, Μolly Crapabble, Σπύρου Δερβενιώτη, Vasco Gargalo, Δημήτρη Γεωργοπάλη, Τόμεκ Γιοβάνη, Γιώργου Γούση, Kanellos Cob, Βάλια Καπάδαη, Λουίζα Καραγεωργίου, Θανάση Καραμπάλιου, Θωμά Κεφαλά, Σταύρου Κιουτσιούκη, Κώστα Κυριανάκη, Μιχάλη Κουντουρή, Άρη Λάμπου, Λέανδρου, Stephen Livanos, Δημήτρη Μαστώρου, Πάνου Μαραγκού, Γιώργου Μικάλεφ, Παναγιώτη Μητσομπόνου, Δήμητρα Νικολαΐδη, Νο Budget Epics, Νοir Captain, Αλεξίας Οθωναίου, Γαβριήλ Παγώνη, Πανάγου, Παναγιώτη Πανταζή, Βαγγέλη Παπαβασιελίου, Παύλου Παυλίδη, Θανάση Πετρόπουλου, Θανάση Πέτρου, Piotr, Κianoush Ramezani, Τjeerd Royaards, Soloup, Μarian Stoian, TASMAR, Σάββα Αμπατζίδη, Έφης Θεοδωροπούλου, Αντώνη Βαβαγιάνη, Ξάνθου Βενιζέλου, Λευτέρη Γιακουμάκη και Γεωργίας Ζάχαρη είναι συγκλονιστικά γιατί, δυστυχώς, δεν είναι μυθοπλασία.
Δίπλα σε κάθε σκίτσο υπάρχει το αιματηρό περιστατικό που αποδίδεται, μερικά μόνο από όσα καταγράφησαν από τη δράση της ναζιστικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής από το ξεκίνημα της τη δεκαετία του 1980. Κάθε σταγόνα κόκκινου είναι αίμα, κάθε λευκό σπασμένα κόκκαλα και κάθε μαύρο ένα μέλος τάγματος εφόδου, με τη σβάστικά περήφανα στο χέρι.
Κάθε δημιουργός αποδίδει με τον δικό του τρόπο τη βία, άμεση, καίρια, φονική. Και συγχρόνως αποδίδει την τοξικότητα της, τον φόβο που δημιουργεί και που χρησιμοποίησε και χρησιμοποιεί ακόμα η ναζιστική συμμορία. Ωστόσο αυτή η καθηλωτική απεικόνιση έχει και μια καθαρτική σημασία. Μας θυμίζει ότι τα θύματα θα μπορούσαμε να ήμασταν εμείς και μας καλεί να μην ξεχάσουμε, να μην αφήσουμε τη λήθη να κερδίσει, να μην αφήσουμε τον φασισμό να ξαναμεγαλώσει τόσο όσο μεγάλωσε στις ημέρες της κρίσης, ακριβώς εκμεταλλευόμενος τον φόβο. Να μην αφήσουμε τα αδέρφια μας να φύγουν άδικα. Μας δείχνει το χειρότερο δυνατό παρελθόν ακριβώς για να οπλιστούμε με γνώση απέναντι στην άγνοια και οργή απέναντι στην ανοχή και το σιγοντάρισμα στον ρατσισμό, θεσμικό και παρακρατικό.
Πέρα από τα σκίτσα και την καταγραφή των περιστατικών, το λεύκωμα μας μεταφέρει και στην ιστορία της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα αλλά και στη σύγχρονη δράση της. Αυτό γίνεται μέσα από κείμενα όσων παρακολούθησαν από κοντά τη δράση της νεοναζιστικής συμμορίας αλλά και γενικότερα της ακροδεξιάς στη χώρα μας, όπως ο δημοσιογράφος Δημήτρης Ψαράς, ο οποίος άλλωστε έχει μεγάλο βιβλιογραφικό έργο στο θέμα, η Τίνα Σταυρινάκη από το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας, αλλά και η Ηλέκτρα Αλεξανδροπούλου από το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ και τη Ελένης Τάκου από το Human Rights 360, φορείς που ανέλαβαν την πρωτοβουλία για την έκθεση αλλά και την παρούσα συλλογή. Τέλος υπάρχει και η αναφορά από την Πολιτική Αγωγή στη δίκη κατά της Χρυσής Αυγής, όπου θα πάνε και τα έσοδα από την πώληση του βιβλίου. Την έκδοση του τόμου επιμελήθηκαν οι εκδόσεις Τόπος.
Αν υπάρχει μία συλλογή σκίτσων που αξίζει να βρίσκεται σε κάθε σπίτι, αυτή είναι το Βάλτους Χ: Ο Μαύρος Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας. Ίσως κάτι τέτοιο ακούγεται μεγαλόπνοο όμως δεν υπάρχει κάποια άλλη πρόταση που θα μπορούσε να χαρακτηρίσει το πόσο επείγον είναι το να θυμηθούμε, το να θυμόμαστε πάντα τον κίνδυνο της φασιστικής απειλής, ειδικά τώρα που ο παρακρατικός και ο κρατικός/ θεσμικός ρατσισμός είναι τόσο σφιχταγγαλιασμένοι που φαίνονται σχεδόν αδιαχώριστοι ο ένας από τον άλλον.
