Ο γρίφος των διδύμων, όπου έχουν το σπίτι τους σε μια διχάλα και ο ένας λέει πάντα την αλήθεια και ο άλλος πάντα ψέματα και ο διαβάτης που ζητά οδηγίες πρέπει να βασιστεί στην ευστροφία και τη λογική του για να βρει την απάντηση, δεν είναι κάτι το ξένο στη λογοτεχνία. Υπάρχουν ποικίλες παραλλαγές του και, μέσω και των PRG, έχει φτάσει, με νέες μορφές, και στην ψηφιακή εποχή.
Ωστόσο, αυτός ο γρίφος βρίσκει μια πολύ ενδιαφέρουσα, υπαρξιακή τροπή στο «Η Διχάλα» (Εκδόσεις του Κάμπου) του Λευτέρη Γιακουμάκη, μία από τις πιο ιδιαίτερες κόμικ αποτυπώσεις της χρονιάς που έφυγε.
Εκεί, ο γρίφος της διχάλας αποκτά μια σύγχρονη, κλειστοφοβική εκδοχή, όπου οι δίδυμες (πλέον) λέγοντας αλήθεια και ψέματα, εγκλωβίζουν τον διαβάτη. Και τον εγκλωβίζουν σε μια αέναη επανάληψη, η οποία τον οδηγεί πίσω, στα μοναχικά του παιδικά καλοκαίρια. Ξανά και ξανά, μέσα από ατέλειωτα καθρεφτίσματα.
Ο διαβάτης, σύγχρονος, νέος, ερωτικός, δε ζητά πλέον οδηγίες, αλλά συντροφιά για τη νύχτα του. Ο Γιακουμάκης περνά μεγάλο μέρος του σύντομου αυτού κόμικ προκειμένου να αποδώσει τη μοντέρνα, νεανική συνθήκη του μύθου και τον μεταπλάσει σε ιστορία της εποχής. Γιατί, πράγματι, ποιος ζητά πια οδηγίες από ανθρώπους και όχι από το κινητό του. Την ίδια στιγμή και οι δίδυμες, πλάσματα αλλιώτικα και παράδοξα στον μύθο/ γρίφο, πλασμένα για να εκφράζουν τον φόβο των ανθρώπων για την ανίερη ομοιότητα των διδύμων, πλέον υιοθετούν ένα σουλούπι πιο της εποχής. Ταυτόχρονα όμως αποκτούν κάτι ουσιαστικότερο: προσωπικότητα και κίνητρο για να εξαπατήσουν τον διαβάτη, που δεν είναι άλλο από το να ξεπεράσουν τη μοναξιά τους αλλά και την ανάγκη για εξατομίκευση, να πάψουν να μοιράζονται πράγματα και μοίρες.
Στη διχάλα, ο χρόνος θρυμματίζεται και ξεκινά κάθε φορά από ένα παθιασμένο βράδυ. «Μένεις καιρό εδώ»; – «Πάψε και φίλα με» για να καταλήξει σε έναν εγκλεισμό. Στα συναισθήματα απομόνωσης, στη μοναξιά, στην ανάγκη για συντροφικότητα, η οποία διδυμείται με την ανάγκη για ατομικότητα. Την ίδια στιγμή οι πατρικές, πολιτισμικές φιγούρες αντιμετωπίζονται εισέρχονται διακριτικά αλλά επιβλητικά, για να σπρώξουν αυτές τις ανησυχίες στο υποσυνείδητο και να αρθρώσουν πιο πρακτικούς αντιλόγους σε τέτοιες ανησυχίες.
Το σχέδιο του Γιακουμάκη είναι λιτό, με απλές, στρωτές γραμμές, επικεντρωμένο στη σωματικότητα. Ως σχεδιαστής εστιάζει στα πρόσωπα για να μεταδώσει αυτή τη ισορροπητική διαμάχη τόσων των διδύμων αλλά και του διαβάτη. Εκεί βρίσκεται επίσης και η μεγαλύτερη επικοινωνιακή του τεχνική, καθώς η γλώσσα του είναι καθημερινή και δεν αρκεί να εκφράσει όλο το εύρος των συναισθημάτων των χαρακτήρων.
Η «Διχάλα» είναι ένα σύντομο κόμικ αλλά με απρόσμενο βάθος, που δείχνει ότι ο πολιτισμός δεν άφησε πίσω τους φόβους του για τον άνθρωπο, όσο και αν βαυκαλίζεται για το αντίθετο.
