Είναι γεγονός ότι η οικονομική στενότητα που βιώνουμε όλοι μας τα τελευταία χρόνια δεν έχει επηρεάσει μόνο τις ζωές μας αλλά και το χώρο του πολιτισμού. Έτσι, σήμερα παρά ποτέ, είναι ακόμα πιο δύσκολη η έκδοση βιβλίων και κόμικ, φαινόμενο που συνδέεται αρκετά και με τη αναδιαμόρφωση των πραγμάτων στο χώρο των μεγάλων εκδοτικών οίκων.
Ο κατακλυσμός των βιβλιοπωλείων από best sellers, η παρακμή των εφημερίδων και του έντυπου υλικού εν γένει, η αβάσταχτη ελαφρότητα των blockbuster, αλλά και η αλλαγή στο χώρο των media με τη ταυτόχρονη διαμόρφωση μονοπωλίων στο internet έχει ως αποτέλεσμα, όπως αναφέρει ο Andre Schiffrin, κορυφαία μορφή στον εκδοτικό χώρο, να χαθεί η ισορροπία μεταξύ του πολιτισμού και του κέρδους.
Ωστόσο, όπως λέει και το γνωστό ποίημα του Γ. Ρίτσου “η ζωή τραβάει την ανηφόρα” με αποτέλεσμα η οικονομική κρίση να μην μπορεί να σβήσει την ανάγκη μικρών και μεγάλων δημιουργών να έρθουν σε επαφή με το κοινό. Έτσι, στην εποχή μας κάνουν την εμφάνισή τους fanzines και αυτοεκδόσεις που διακινούνται μέσα από φεστιβάλ, εκδηλώσεις, εκθέσεις και άλλες μορφές συλλογικής εξώστρεφης δράσης, προτάσσοντας παράλληλα το δικό τους μανιφέστο ενάντια στην παρακμή και διατρανώνοντας την ανάγκη για πολυφωνία και ανεξαρτησία από οικονομικά συμφέροντα και δημόσιες σχέσεις. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναβρασμού και αναδιαμόρφωσης γεννήθηκε και το κόμικ “Άσχημη νύχτα”, το οποίο με ιδιαίτερο χιούμορ και σχέδιο που παραπέμπει στην παράδοση του περιοδικού MAD κατά τη δεκαετία του ’60 με έκανε να γελάσω με τη ψυχή μου.
Πρόκειται για μία ολιγοσέλιδη δημιουργία σε αυτοέκδοση του σχεδιαστή Πανάγου (Παναγιώτης Γερακάκης), τον οποίο πρωτογνώρισα μέσα από fanzine του “Ψυχαλάστρας”. Πιο συγκεκριμένα, η “Άσχημη Νύχτα” περιλαμβάνει σύντομες ιστορίες, που αποδομούν πολλούς ήρωες της pop κουλτούρας, περσόνες της καθημερινής ζωής, αλλά και διακεκριμένες προσωπικότητες στο χώρο της επιστήμης και του πολιτισμού. Έτσι, μέσα από τις σελίδες της ερχόμαστε σε επαφή με τον Milo Manara, τον Sigmund Freud που αποκεφαλίζεται εν ψυχρώ και για αδιερεύνητους λόγους από τον Κόναν τον βάρβαρο, τον Darth Vader, την Παναγία και τον Ιωσήφ, τον Νεύτωνα, τον κόσμο του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, τον Άγιο Βασίλη, τον Mad Max, αρχαίους φιλοσόφους που επιδίδονται σε σεξουαλικά όργια, το λανθάνον occult που περιβάλει τα Στρουμφάκια και που φαίνεται να αγνοούμε, τον Batman, την Ελληνίδα μάνα, αλλά και με μία προσωπική ιστορία του σχεδιαστή.
Οι παραπάνω απρόβλεπτες, ξεκαρδιστικές, σουρεαλιστικές καταστάσεις έχουν ως στόχο αφενός την πρόκληση γέλιου μέσα από την αποδόμηση παραδεδεγμένων και κλασσικών μοντέλων κι αφετέρου την προσέγγιση πολλών κοινωνικών προβλημάτων όπως είναι ο σεξισμός, η ομοφοβία και το πρότυπο του “ματσό” αρσενικού, ο ρατσισμός και ο εθνικισμός ως αποτέλεσμα μιας λούμπεν φιλοσοφίας του κόσμου, η δεισιδαιμονία και ο τοπικισμός, ο εργασιακός μεσαίωνας που δεν λέει να τελειώσει, μια επερχόμενη περιβαλλοντική καταστροφή και πολλά άλλα που εντάσσονται σε κάποια από αυτές τις κατηγορίες. Πολύ περισσότερο, η “Άσχημη Νύχτα” θέτει στο μικροσκόπιο την ίδια την ελληνική κοινωνία και καταφέρνει μέσα από το χιούμορ να μας φέρει σε επαφή με την άσχημη πλευρά της.
Έξυπνο, ευρηματικό, με ευαισθησία και πολιτικό περιεχόμενο, το κόμικ Άσχημη Νύχτα φαίνεται να πραγματώνει τους λόγους για τους οποίους η αυτοέκδοση σήμερα είναι πηγή ελευθερίας και αντίστασης!
