Γράφει η Μαριάννα Τσότρα
Κάθε χωρισμός είναι μια συνθήκη βαθιά κοινότοπη στον πυρήνα της, μια κατάσταση που χιλιάδες άνθρωποι βιώνουν καθημερινά, με τίποτα στα αίτια ή στις συνέπειές της να την καθιστά αληθινά πρωτότυπη ή εξέχουσας σημασίας. Παρ’ όλα αυτά, για το υποκείμενό της αποτελεί την προσωπική του τραγωδία, ένα γεγονός κοσμοϊστορικό, που αλλάζει τον ρου της υπόλοιπης ζωής του και που γεννά συναισθήματα, τα οποία το υποκείμενο νιώθει πως ανήκουν αποκλειστικά σε αυτό, πως δεν έχουν ξαναβιωθεί από το ανθρώπινο είδος.
Αυτήν την παράδοξη, αλλά καθ’ όλα οικουμενική, διαπίστωση επιχειρεί να μετασχηματίσει σε λογοτεχνία ο Patricio Pron, με το μυθιστόρημά του «Αύριο θα μας λένε αλλιώς», που κέρδισε το βραβείο Alfaguara 2019 και μόλις κυκλοφόρησε στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ίκαρος, στην πρώτη του μάλιστα μετάφραση από τα ισπανικά. Ο Αργεντίνος συγγραφέας επιλέγει την πόλη κατοικίας του, τη Μαδρίτη, ως τόπο όπου εκτυλίσσεται η δράση και τη γενιά του, αυτή των 35 -40άρηδων early millennials, ως πρωταγωνιστές της ιστορίας του, και μας συστήνει Εκείνον και Εκείνη, ανώνυμους, όπως όλοι οι χαρακτήρες του βιβλίου, ίσως για λόγους ταύτισης, ίσως αποπροσωποποίησης.
Εκείνος είναι συγγραφέας δοκιμίων, Εκείνη αρχιτέκτονας. Ζουν μαζί εδώ και πέντε χρόνια, φαινομενικά ειδυλλιακά και ανέφελα, μέχρι που εκείνη παίρνει μια αναπάντεχη απόφαση και διαρρηγνύει την άτυπη συμφωνία τους να ζήσουν και να γεράσουν μαζι, ήρεμα, μονότονα, συμβατικά. Εκείνος βρίσκεται ξάφνου σε αχαρτογράφητα νερά: δεν μπορούσε να φανταστεί ξανά τον εαυτό του εργένη, ούτε και να εντοπίσει – ή να κοιτάξει κατάματα – τους λόγους του χωρισμού τους. Εκείνη έρχεται αντιμέτωπη με μια αφιλόξενη μοναξιά, με τις ενοχλητικές συμβουλές των φίλων της και την εισβολή τους στην προσωπική της ζωή, αλλά και με την προσδοκώμενη, λυτρωτική επανεφεύρεση του εαυτού της.
Η σύγχρονη ερωτική πραγματικότητα της αναζήτησης συντρόφου μέσα απο το Tinder, της επικοινωνίας αποκλειστικά μέσω των social media, των χυδαίων μηνυμάτων και των dick pics, και της ψηφιοποίησης της σεξουαλικότητας και της ανθρώπινης επικοινωνίας βρίσκονται στο στόχαστρο της καυστικής πένας του Pron. Ο συγγραφέας καταγράφει και ανατέμνει με χειρουργική ακρίβεια και με ανθρωπολογικό ενδιαφέρον τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές των ανθρώπων και πώς αυτές μεταβάλλονται, όταν εκείνοι σταματούν πια να λειτουργούν ως μέρος του οργανικού συνόλου που κάθε ζευγάρι αποτελεί, μια λογοτεχνική ακρίβεια που θυμίζει Milan Kundera.
Οι χαρακτήρες του «Αύριο θα μας λένε αλλιώς» βγαίνουν, κοινωνικοποιούνται, συζητούν για σχέσεις και πολιτική, κάνουν σεξ, εντούτοις δυσκολεύονται να προσαρμοστούν και να ανταποκριθούν στις επιταγές τόσο του ύστερου καπιταλισμού όσο και σε αυτές της σύγχρονης σεξουαλικότητας και της προϊούσας τεχνολογικοποίησής της. Η οικονομική και επαγγελματική ανασφάλεια και αποσταθεροποίηση επεκτείνεται και στο πεδίο των σχέσεων, με την ερωτική αβεβαιότητα και τον συμβιβασμό να αποτελούν πλέον τη νόρμα, μια νέα πραγματικότητα στην οποία Εκείνος και Εκείνη πρέπει να πλοηγηθούν, όσο ακόμα βιώνουν τα επώδυνα επακόλουθα ενός εξουθενωτικού χωρισμού.
Ο Pron αναλύει τους τρόπους που οι άνθρωποι ερωτεύονται, συνυπάρχουν, χωρίζουν, πληγώνονται, ανακάμπτουν, και τα ξανακάνουν όλα από την αρχή, αναδεικνύοντας με εμβριθή πολιτική ματιά και συγγραφική δεινότητα το πώς ο εκάστοτε τόπος και η συγκεκριμένη ιστορική στιγμή αλληλεπιδρούν και βρίσκονται σε διαλεκτική σχέση με τις εμπειρίες και τα βιώματα των υποκειμένων, με μια μαρξιστική αφήγηση των ερωτικών σχέσεων, που είναι και αυτή που θα διαχωρίσει τελικά το μυθιστόρημα αυτό από τη μάζα των υπολοίπων του είδους. Οι εκδόσεις Ίκαρος μας συστήνουν μια, προηγουμένως αμετάφραστη, σύγχρονη και επίκαιρη φωνή της ισπανόφωνης λογοτεχνίας και ένα μυθιστόρημα οικουμενικών συναισθημάτων και αφοπλιστικής ειλικρίνειας, που διαβάζεται απνευστί.
