Οι Ιστορίες από Μακρινά Προάστια είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που σου τραβάνε την προσοχή με την αισθητική τους, αλλά με ένα γρήγορο ξεφύλλισμα παραμένουν αινιγματικά ως προς τη θεματολογία τους. Στην εικόνα του εξωφύλλου βλέπουμε ένα σκύλο να στέκεται καθισμένος σε μία παλιά τηλεοπτική συσκευή, ενώ η περιγραφή του οπισθόφυλλου εντείνει ακόμα περισσότερο την περιέργεια θέτοντάς μας ερωτήματα αντί να μας δώσει κάποιες απαντήσεις. Έτσι ο αναγνώστης ανοίγει το βιβλίο έχοντας αποκομίσει απ’ το πρώτο ξεφύλλισμα μία θετική προδιάθεση χαζεύοντας την υπέροχη εικονογράφηση, αλλά χωρίς να γνωρίζει τι πρόκειται να συναντήσει μέσα στις σελίδες του.
Το βιβλίο περιλαμβάνει μία σειρά ιστοριών που συνδέονται θεματικά μεταξύ τους, σαν σπαράγματα ενός φανταστικού κόσμου, αποκομμένου από τον δικό μας. Σε αυτά τα μακρινά προάστια λαμβάνουν χώρα διάφορα γεγονότα που μετεωρίζονται μεταξύ ρεαλισμού και φαντασίας, μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου. Πρόκειται για σύντομες αφηγήσεις μίας διαφορετικής καθημερινότητας, σε έναν κόσμο με μικρές δόσεις σουρεαλισμού και υπερφυσικού, όπου ο άνθρωπος, τα ζώα και η φύση συνυπάρχουν με διαφορετικούς όρους. Η φύση για τους πρωταγωνιστές των ιστοριών αποτελεί μυστήριο και πηγή κινδύνων, όμως μπορεί να προσφέρει και τη γαλήνη, ενώ και η σχέση των ανθρώπων με τα ζώα χαρακτηρίζεται από την αλληλεξάρτηση και την ανάγκη συντροφικότητας και φροντίδας, χωρίς να λείπουν και οι μελανές εξαιρέσεις της βίας και της απανθρωπιάς. Εκεί ξεδιπλώνεται και η κοινωνική κριτική ματιά του Shaun Tan, ο οποίος με ευφάνταστους τρόπους κάνει λόγο για τις ρεαλιστικές κοντινές μας δυστοπίες, κάποιες φορές ακόμα και με τη μορφή σημειώσεων στο περιθώριο των σελίδων του.
Η μέθοδος με την οποία εικονογραφεί τις ιστορίες του ο Shaun Tan είναι ομολογουμένως ευρηματική. Οι εικονογραφήσεις του δεν συνοδεύουν απλώς τις ιστορίες του, αλλά κάποιες από αυτές συγκροτούν από μόνες τους αυτοτελείς ιστορίες, ενώ κάποιες άλλες διηγούνται κομμάτια της ιστορίας χωρίς τη συνοδεία κειμένου. Σε κάθε μορφή πάντως, η εικονογράφηση του Shaun Tan είναι εκθαμβωτική, ένας αυτοτελής λόγος να βυθιστείς στον κόσμο που σκαρώνει.
«όταν ήμουν παιδί, ζούσε ένας μεγάλος νεροβούβαλος στην άδεια αλάνα που βρισκόταν στο τέλος του δρόμου μας»
Οι ιστορίες του βιβλίου αποτελούν κατά κύριο λόγο διηγήσεις κάποιων στιγμιοτύπων της καθημερινότητας εκείνων των μακρινών προαστίων που έχει πλάσει ο Shaun Tan με την φαντασία του. Κάθε ιστορία είναι ξεχωριστή, αλλά και εν μέρει ανολοκλήρωτη. Ο συγγραφέας δίνει για τους πρωταγωνιστές του μόνο εκείνες τις πληροφορίες που κρίνει απαραίτητες για να παρακολουθήσουμε απερίσπαστοι τη διήγηση, αφήνοντας πάντοτε ένα μυστήριο να πλανάται για εκείνους αλλά και για τον τόπο στον οποίο ζουν. Ερωτήματα που δεν θα απαντηθούν ποτέ, ίσως γιατί δεν θα μπορούσαμε να τα κατανοήσουμε απόλυτα, απλώς με μία κλεφτή ματιά. Όπως επισημαίνει εξάλλου και ο πρωταγωνιστής μίας απ’ τις πιο τρυφερές ιστορίες του βιβλίου, ο παππούς που διηγείται τον επεισοδιακό του γάμο:
«Είναι δύσκολο να εξηγήσω τα όσα τρομερά μας συνέβησαν. Μάλιστα, όσα περισσότερα θα σας λέω, τόσα λιγότερα θα καταλαβαίνετε. Έτσι είναι κάποια πράγματα στη ζωή. Πρέπει να τα ζήσεις για να καταλάβεις…»
Πάντα στο τέλος, πλανάται το ερώτημα για τέτοιου ύφους βιβλία, αν απευθύνονται σε παιδιά ή σε ενήλικες. Όμως το έργο του Shaun Tan τελικά καταλήγει να αδικείται αν κατηγοριοποιηθεί αυστηρά με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Οι Ιστορίες από Μακρινά Προάστια είναι ένα βιβλίο που απευθύνεται πρωτίστως σε παιδιά, όμως είναι στην πραγματικότητα μία ιστορία φαντασίας που δεν χωράει ηλικιακούς περιορισμούς, όπως συμβαίνει άλλωστε και με τα σπουδαιότερα έργα της νεανικής λογοτεχνίας. Η μαγεία των εικόνων του, αλλά και η κριτική του ανάγνωση της πραγματικότητας, απευθύνονται σε κάθε ηλικία, σε κάθε αναγνώστη πρόθυμο να εισβάλλει στον αινιγματικό του κόσμο, γνωρίζοντας από πριν ότι, όταν κλείσει το βιβλίο, ίσως να του έχουν γεννηθεί ακόμα περισσότερα ερωτήματα. Όπως συμβαίνει και με τα «ανθρωπάκια» μίας ιστορίας:
«[Α]ν σταματήσεις και τα παρατηρήσεις κι εσύ για ώρα, θα καταλήξεις ότι κι εκείνα μπορεί να ψάχνουν για τις δικές τους απαντήσεις, προσπαθώντας να βγάλουν κάποιο νόημα. Είναι λες και μας επιστρέφουν κι αυτά όλες μας τις ερωτήσεις: Ποιοι είστε; Γιατί είστε εδώ; Τι θέλετε;»
