Η Κολομβία είναι μία χώρα που, όπως οι περισσότερες της Νοτίου Αμερικής, έχει περάσει, και περνάει ακόμα, πολύ ταραγμένα χρόνια. Από την περίοδο του εμφυλίου πολέμου μεταξύ των ετών 1948 και 1958 -μια περίοδος που λόγω της βαρβαρότητας που την διακατείχε ονομάστηκε La Violencia– μέχρι και τη συνεχιζόμενη Κολομβιανή Σύγκρουση που λαμβάνει χώρα από το 1964 μεταξύ της κυβέρνησης της Κολομβίας, των καρτέλ ναρκωτικών, τα οποία πολλές φορές συνεργάζονταν με ακροδεξιές παραστρατιωτικές οργανώσεις, και των ακροαριστερών ανταρτών, η έννοια ειρήνη φαντάζει ουτοπική για τη χώρα.
Μετά από μυθιστορήματα όπως το Μαπούτσε (εκδόσεις Άγρα, 2013), όπου περιέγραψε την σύγχρονη πραγματικότητα της Αργεντινής μετά από πολυετή δικτατορία, και το Κόνδωρ (εκδόσεις Άγρα, 2017) που λάμβανε χώρα στη Χιλή και τους αγώνες εναντίον της δικτατορίας του Πινοσέτ, ο Caryl Férey (1967) επιστρέφει στη Νότια Αμερική και τοποθετεί το τελευταίο του μυθιστόρημα στην Κολομβία, με τίτλο Πας – Ειρήνη, το οποίο κυκλοφόρησε το 2020 από τις εκδόσεις Άγρα σε μετάφραση της Αργυρούς Μακάρωφ.
Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζεται πλειάδα χαρακτήρων με κεντρικούς τον πρώην στρατιώτη και νυν διοικητή της αστυνομίας Λαουτέρο Μπαγκαδέρ, τον αδερφό του και μαύρο πρόβατο της οικογένειας Άνχελ Μπαγκαδέρ και τον αυταρχικό πατέρα τους και αρχιεισαγγελέα Σαούλ Μπαγκαδέρ. Στην αρχή του βιβλίου ανακαλύπτεται ένα ακρωτηριασμένο πτώμα σε ένα σιντριβάνι στο κέντρο της Κολομβιανής πρωτεύουσας, της Μπογκοτά. Το έγκλημα αυτό παραπέμπει σε αντίστοιχες εκτελέσεις που λάμβαναν χώρα την περίοδο της La Violencia, και αναλαμβάνει να την εξιχνιάσει ο Λαουτάρο Μπαγκαδέρ. Την ίδια περίοδο αποπειράται μια ειρηνευτική προσπάθεια από την πλευρά της κυβέρνησης απέναντι στα καρτέλ, έτσι ένα έγκλημα που φέρνει μνήμες βαρβαρότητας ταρακουνάει τους υπευθύνους.
Πατώντας σε αυτό το κλίμα, ο Caryl Férey συνθέτει ένα μυθιστόρημα που θα μπορούσε να είναι μία σύγχρονη ιστορική καταγραφή της Κολομβιανής Σύγκρουσης. Καθ’ όλη τη διάρκεια του βιβλίου γίνονται αναφορές στην αντάρτικες ομάδες των FARC (Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις Κολομβίας) και ELN (Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός) καθώς και στις παραστρατιωτικές ακροδεξιές οργανώσεις όπως η AUC (Ενωμένες Δυνάμεις Αυτοάμυνας Κολομβίας) και φυσικά στα πολλά καρτέλ με κυριότερα εξ αυτών το ακόμα δυνατό Καρτέλ του Κόλπου και το πάλαι ποτέ πανίσχυρο Καρτέλ του Μεδεγίν την περίοδο της βασιλείας του Πάμπλο Εσκομπάρ. Ο συγγραφέας φαίνεται πως έχει εμβαθύνει στη ζωή της σύγχρονης Κολομβίας και παρουσιάζεται πολύ ρεαλιστικά η καθημερινότητα τόσο στις μεγαλουπόλεις όσο και στην επαρχία όπου ναρκωτικά και πορνεία, ακόμα και ανηλίκων, βρίσκονται στο απόγειό τους. Ταυτόχρονα, είναι πάρα πολύ συχνό φαινόμενο ο χρηματισμός διεφθαρμένων αστυνομικών που συνήθως βρίσκονται στο πλευρό των παραστρατιωτικών και των καρτέλ, ενώ δεν είναι σπάνιες οι απαγωγές και οι βασανισμοί δημοσιογράφων οι οποίοι να ξεσκεπάσουν όλη αυτή τη βρωμιά.
Με αφετηρία τους πολυάριθμους χαρακτήρες που παρελαύνουν στο Πας, ο Caryl Férey συνθέτει ένα σκηνικό στο οποίο είναι εμφανές το πώς το χρήμα και η εξουσία μπορούν να διαφθείρουν και να οδηγήσουν σε αποτρόπαια εγκλήματα μη λαμβάνοντας υπόψη τίποτα. Οι χαρακτήρες του βιβλίου είναι όλοι, μέχρι τον πιο μικρό, καλοδουλεμένοι και με βάθος οδηγώντας τον αναγνώστη να αντιλαμβάνεται τα κίνητρα του καθενός, όσο σκιώδη και αμφισβητήσιμα και αν φαίνονται αυτά.
Εν κατακλείδι, ο Caryl Férey με το Πας, όπως και στα υπόλοιπα βιβλία του, φαίνεται πως έχει μελετήσει υπέρ του δέοντος το αντικείμενο το οποίο πραγματεύεται, και παρουσιάζει ένα μυθιστόρημα με τεράστιο ιστορικό και πολιτικό ενδιαφέρον. Την ίδια στιγμή όμως, αποτελεί και μία γροθιά στην σύγχρονη δυτική ειρήνη που μόνο φαινομενική είναι τις περισσότερες φορές, ενώ οι ισχυροί ελέγχουν κυβερνήσεις με όπλο τα λεφτά τους και ο απλός κόσμος, τόσο στις μεγαλουπόλεις όσο και στην επαρχία, είναι υποχείριο των ορέξεων του κάθε εξουσιαστή.
