Θυμάστε τα 88 Ντολμαδάκια (εκδόσεις Καλέντης, 1997) και τα 33 Ροζ Ρουμπίνια (εκδόσεις Καλέντης, 2003) του Ευγένιου Τριβιζά; Είναι δύο παιδικά βιβλιοπαιχνίδια, στα οποία το παιδί-αναγνώστης έπρεπε να διαλέξει τη συνέχεια της ιστορίας, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί δρόμοι και πολλά διαφορετικά τέλη στην ιστορία. Κάτι σας θυμίζει; Ναι, φυσικά το νέο Black Mirror: Bandersnatch είναι βασισμένο στην ίδια ιδέα. Το είδος αυτό των διαδραστικών βιβλίων είναι αρκετά διαδεδομένο στα παιδικά βιβλία, ειδικά εκτός Ελλάδος, αλλά όχι τόσο στην ενήλικη λογοτεχνία. Παρόλ’ αυτά επιχειρεί να παίξει το παιχνίδι αυτό ο James Schannep στο Μολύνθηκες (εκδόσεις Οξύ, 2018), σετάροντας τη δική του ιστορία εν μέσω μιας Αποκάλυψης Ζόμπι, το οποίο αποτελεί το πρώτο βιβλίο της σειράς διαδραστικών βιβλίων του με τίτλο Click Your Poison.
Η αρχή γίνεται όταν η εταιρεία Gilgazyme® παρουσιάζει ένα προϊόν το οποίο υπόσχεται παύση της γήρανσης με μία μόλις δόση του. Από την πρώτη σελίδα κιόλας, ο αναγνώστης καλείται να διαλέξει πώς θα πορευθεί στην ιστορία αυτή, με το να αποφασίσει να δοκιμάσει ή όχι το εν λόγω προϊόν. Από εκείνη τη στιγμή δημιουργούνται δύο κύριες πλοκές (οι οποίες λίαν συντόμως γίνονται τρεις) στην ιστορία με ένα κοινό παρανομαστή όμως, την επιβίωση του αναγνώστη. Όπως μαρτυρά άλλωστε και ο τίτλος του βιβλίου, το προϊόν που προωθεί η εταιρεία δεν είναι και τόσο αθώο, οδηγώντας στη μόλυνση των χρηστών του και τη δημιουργία τους σε ζόμπι.
Το Μολύνθηκες είναι ένα βιβλίο που δε μπορεί να διαβαστεί από την αρχή μέχρι το τέλος, και είναι σχεδόν αδύνατο να διαβαστεί χωρίς «διαλείμματα». Οι πλοκές που δημιουργούνται με τις επί μέρους επιλογές είναι πάρα πολλές. Ενδεικτικό είναι πως τα πιθανά τέλη είναι πάνω από πενήντα, κάτι που σημαίνει πως είναι εξ αρχής δύσκολο, ο αναγνώστης να διαβεί όλα τα πιθανά μονοπάτια, και εδώ βρίσκεται η γοητεία του βιβλίου. Καθ’ όλη τη διάρκειά του, και με τις πολύ συχνές επιλογές ως προς την συνέχεια της ιστορίας, ο αναγνώστης έχει την ψευδαίσθηση πως επιλέγει εκείνος πώς θα προχωρήσει σε ένα μονοπάτι που όμως είναι προγεγραμμένο, και ανά πάσα στιγμή μπορεί να βρεθεί μολυσμένος.
Ένα ακόμα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που δε συναντάται συχνά, είναι η γραφή σε δεύτερο πρόσωπο. Το κείμενο μιλάει στον αναγνώστη, κάτι που σε συνδυασμό με το περιεχόμενό του, δημιουργεί μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα. Η γραφή είναι αρκετά απλή, με αρκετές δόσεις χιούμορ σε σημεία, χωρίς όμως να λείπει το σασπένς αν και η δημιουργία τρόμου δεν είναι έντονα παρούσα όσο ίσως θα έπρεπε.
Είναι δεδομένο πως με τα (πολλά) καλά του και τα (λίγα) κακά του, το Μολύνθηκες απέχει αρκετά από το να χαρακτηριστεί συμβατικό βιβλίο. Ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε με ένα παιχνίδι σε μορφή βιβλίου για ενήλικες. Ένα παιχνίδι που δεν είναι για όλες τις ώρες, όμως ο James Schannep καταφέρνει να πετύχει τον στόχο του δημιουργώντας ένα άκρως διασκεδαστικό και αρκετά πρωτότυπο αποτέλεσμα που ειδικά οι λάτρεις τις λογοτεχνίας τρόμου θα εκτιμήσουν λίγο παραπάνω.
