Το Russian Doll, στον σχετικά σύντομο χρόνο που είναι κοντά μας (που μπορεί να είναι και άπειρος βέβαια, ποιος ξέρει) κατάφερε να αγαπηθεί και να γίνει ίσως η πρώτη πραγματικά καλή σειρά του 2019, μετά από κάποια στραβοπατήματα, όπως τη μέτρια δεύτερη season του Punisher.
To Russian Doll, μια σειρά των Natasha Lyonne (Orange Is the New Black , Corporate ), Amy Poehler (Parks and Recreation, Wet Hot American Summer) και Leslye Headland (Terriers, Sleeping with Other People) κατάφερε κάτι πολύ ξεχωριστό. Παίρνοντας τη βασική ιδέα της νιτσεϊκής αιώνιας επανάληψης, κατάφερε να κατανοήσει αρκετά καλύτερα τα λόγια του παράξενου γερμανού φιλοσόφου, επικαιροποίησε τον ηθικολογικό χαρακτήρα που της είχε προσδώσει το κατά τα άλλα αγαπημένο Groundhog Day και μίλησε, με μια γνήσια γυναικεία ματιά, για την εποχή μας: για τα τραύματα που αφήνουν τα γονεϊκά πρότυπα και την εξέγερση εναντίον ή την αποδοχή τους, τη σεξουαλικότητα, τη γυναικεία υπόσταση στον κόσμο και την αντίληψη της πρώτα από τις ίδιες τις γυναίκες δημιουργούς και στη συνέχεια και από το κοινό.
Η σειρά προσφέρει μια γνήσια εμπειρία γυναικείας δημιουργίας. Καταφέρνει να μην απευθύνεται σε ένα niche φεμινιστικό κοινό, αλλά στο σύνολο των θεατών, μέσα από κοινές εμπειρίες και βιώματα, τις οποίες οι άνδρες δημιουργοί απλά δε μπορούσαν να κατανοήσουν από πρώτο χέρι, παρά μόνο μέσω της συχνά διεστραμμένης από τη συμβολική και πολυφορεμένα κλισέ μεταφήγήσης τους. Πράγματι η πρωταγωνίστρια που διεκδικεί την πρωτιά στη δουλειά της μέσα στο τοξικό gamer περιβάλλον παρότι καθημερινό δυστυχώς φαινόμενο, αφηγηματικά δεν θα μπορούσε να τραβήξει την προσοχή. Είναι όμως ο ιδιαίτερος, καθαρά αυτοσχεδιαστικός και άναρχα δομημένος χαρακτήρας της Nadia, που καπνίζει, βρίζει, κάνει ναρκωτικά και γενικά ό,τι θέλει που μας τραβάει (αρχικά) στη σειρά και τον τρελό, μεταφυσικό χρονικό της λαβύρινθο.
Έτσι, μέσα από τη (φαινομενική) χυδαιότητα, προκύπτουν ειλικρινείς σχέσεις, πρώτα της πρωταγωνίστριας με τον οικείο της περίγυρο και μετά με την αντίθετη, αλλά πρόθυμη για συμφιλίωση πλευρά του Αllan, και μαζί υψώνουν ένα μεγάλο κωλοδάχτυλο σε διάφορες τοξικότητες που κάνουν την εμφάνιση τους στην σειρά, αλλά ακόμα και στις πλευρές του ίδιου τους του εαυτού που τους ωθούν στον ατομικισμό, στην απομόνωση και τελικά, στον θάνατο (και στον θάνατο, και στον θάνατο, και στον θάνατο κ.ο.κ)
Οι δύο πρωταγωνιστές του Russian Doll, διαμορφώνουν σχέσεις ειλικρινείς κυρίως κατανοώντας πόσο βαθιά τραυματισμένος είναι ο άλλος και ρίχνοντας τις άμυνες τους. Βέβαια το σουρεαλιστικό φινάλε, μια αλλιώτικη τροπή/ μορφή στο «εμπρός της Γης οι κολασμένοι» δεν μας αφήνει με μια σαφή κατάληξη ή ένα εύληπτο happy ending. Οι καθόλου-ήρωες χαρακτήρες ζουν, αλλά το τι ζωή θα βιώσουν είναι άλλο θέμα. Διότι αυτό στην εποχή μας είναι ένα εντελώς αλλιώτικο ερώτημα: η ζωή δεν είναι ίδια για όλους και το να διψάς για ζωή σημαίνει διαφορετικά πράγματα.
Η σειρά δεν είναι χωρίς ψεγάδια, ούτε το ίδιο εύκολη για όλους, ευτυχώς για το τελευταίο. Οι πιο έμπειροι θεατές, ειδικά όσου έχουν συνηθίσει το μοτίβο της λούπας, εύκολα θα διαπιστώσουν μια σχετικά επιφανειακή κατανόηση των εννοιών του χρόνου κυρίως αλλά και της ηθικής ανά σημεία, ως οντολογικών και μεταφυσικών μεγεθών, ακόμα και σε σύγκριση με άλλα τηλεοπτικά και κινηματογραφικά έργα, λόγου χάρη το Doctor Who, το οποίο στα 50 χρόνια που έχει πει στην τηλεόραση ό,τι μπορούσε να της ειπωθεί για τον χρόνο. Αυτό βέβαια θα μπορούσε κάποιος να αντικρούσε πως συμβαίνει κυρίως γιατί ο χρόνος εδώ είναι βασικά εσωτερικός και εσωτερικευμένος, που με κάθε του κύκλο πηγαίνει και πιο βαθιά στο ασυνείδητο των χαρακτήρων. Μπορεί. Ωστόσο αυτά δε θα πρέπει να νοούνται ως αλληλοαποκλειόμενα, όπως δεν είναι αλληλοαποκλειόμενη η κωμωδία και το δράμα, αφού και τα δύο αυτά συνυπάρχουν, και μάλιστα την ίδια στιγμή, σε πολλά σημεία της σειράς. Θυμίζει πολύ περισσότερο γκλιτσαρισμένο πρόγραμμα, σε μια προσπάθεια να το κατανοήσουμε καλύτερα, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί και πολύ περιοριστικά.
Σε κάθε περίπτωση, το Russian Doll βάζει στο τηλεοπτικό κάδρο, με τρόπο μοντέρνο και άμεσο, κάτι που είχαμε πολύ ανάγκη και δεν το ξέραμε (όπως γίνεται συνήθως): μια γνήσια, βωμολόχα και ειλικρινά σκεπτόμενη φιλοσοφική σειρά για την ηθική, τον χρόνο και τις μεταξύ μας σχέσεις σε ένα πλαίσιο που αλλάζει πιο γρήγορα από όσο μπορούμε να το κατανοήσουμε. Ίσως και αυτό να είναι η μεγαλύτερη συνεισφορά των Lyonne, Headland και Poehler: ότι, έστω και για λίγο, έστω και στα ψέματα, κατάφεραν να σταματήσουν αυτό το ξέφρενο βαγόνι που λέγεται (μέτα)πραγματικότητα και μπορέσαμε για λίγο να κοιτάξουμε τους γύρω μας και αυτό που είδαμε μας ξάφνιασε γιατί μας έμοιαζε.
