Γράφει ο Αλέξανδρος Στεργιόπουλος για toPeriodiko.GR
Πώς είναι να γράφεις μια ιστορία στο πνεύμα του κινηματογραφικού «Ροζ Πάνθηρα» χωρίς όμως την αισθητική του; Πώς είναι να κρατάς το χιούμορ, τις ανατροπές, τις απρόσμενες καταστάσεις και να αφήνεις εκτός τις γκάφες και τα χοντροκομμένα αστεία; Πώς είναι να συνδυάζεις την ειρωνική, δηκτική ματιά των «Monty Python» με το ύφος του Ζακ Τατί; Οι κινηματογραφικές απορίες έχουν λόγο και απάντηση στην «Ειδική απεσταλμένη» (Εκδόσεις Ίκαρος) του Jean Echenoz. Δεν πρόκειται για σενάριο ταινίας, ούτε για μίμηση των έργων και των δημιουργιών που αναφέρθηκαν. Απλώς, ο Echenoz ταρακουνά την πραγματικότητα, όπως και οι προαναφερθέντες. Κι αν η εικόνα είναι πάντα πιο ισχυρή από τον λόγο, η διάθεση για ανατροπή δεν έχει όρια. Η τέχνη δεν έχει όρια και φυσικά η σάτιρα. Ο Echenoz σατιρίζει δίχως έλεος και κλείνει το μάτι στις ανομολόγητες, αχαλίνωτες επιθυμίες μας.
Όλοι θα θέλαμε όσα βιώνουμε να γίνουν λίγο πιο παιχνιδιάρικα, να χάσουν τη σοβαροφάνεια και το απειλητικό τους ύφος. Όχι να αρνηθούμε την πραγματικότητα, ούτε να την παραποιήσουμε για να νιώσουμε καλύτερα. Απλά να την κάνουμε να μας χαμογελάσει, έστω για λίγο. Φανταστείτε, λοιπόν, τον Echenoz να διαμεσολαβεί και όταν ολοκληρώνετε την ανάγνωση του βιβλίου να έχετε την εντύπωση ότι αν χαμογελάσετε θα χαμογελάσει και η πραγματικότητα μαζί σας. Ο 71χρονος συγγραφέας ξέρει πολύ καλά τι θα πει και πώς θα το πει και αυτό είναι το πιο σημαντικό όταν κάνεις σάτιρα. Ο όρος «σατιρικό μυθιστόρημα» μάλλον αδικεί την «Ειδική απεσταλμένη» γιατί το περιορίζει και του στερεί την ελευθερία του είδους. Το άναρχο πνεύμα του Echenoz διατρέχει την ιστορία και δίνει τον τόνο στην ιστορία του, που όσο εξωπραγματική κι αν είναι, την ίδια στιγμή, λόγω του αδιανόητου που την περιβάλλει, είναι και εφικτή!
Όλα έχουν κάνουν με την ειδική απεσταλμένη. Την τραγουδίστρια που ετοιμάζεται για κατάσκοπος από έναν στρατηγό που μάλλον δεν του δίνει κανείς σημασία στις μυστικές υπηρεσίες της Γαλλίας. Αποστολή της; Να διεισδύσει στη Βόρεια Κορέα και να βοηθήσει αξιωματούχο του καθεστώτος να δραπετεύσει στη Νότιο Κορέα! Σε αυτό το απλό και φιλόδοξο σχέδιο εμπλέκονται ο σύντροφος της με τον οποίο δεν τα πάνε καλά, ο βοηθός του στρατηγού, ο αδερφός, δικηγόρος, του συντρόφου της, διάφορα άτομα που μετέχουν στην ταχύρρυθμη ιδιαίτερη εκπαίδευση (απαγωγή) της τραγουδίστριας, ένας οδηγός μετρό που στη συνέχεια γίνεται οδηγός ταξί και ο Κιμ Γιονγκ Ουν!
Το εγχείρημα στέφεται με απόλυτη αποτυχία και την προδιαγεγραμμένη πορεία της καταδίκης του παρακολουθούμε. Ο Echenoz γνωρίζοντας πού πρέπει να δημιουργήσει την κωμική κατάσταση και «πειράζοντας» την αφήγηση μετέχοντας άμεσα σε αυτήν, περνά τη διακριτική σάτιρα του με τρόπο «γουντιαλενικό». Όσο σοβαρές κι αν είναι οι γεωπολιτικές εξελίξεις, το ίδιο αστείες μπορούν να γίνουν και όσο η παγκόσμια κοινότητα χρειάζεται τον Κιμ για να κρατά τις ισορροπίες δύναμης, την ίδια ανάγκη έχει και η τέχνη για να αποκαλύπτει το φαιδρό και επικίνδυνο πρόσωπο της εξουσίας. Η μετάφραση φέρει την υπογραφή του Αχιλλέα Κυριακίδη και πραγματικά αξίζουν συγχαρητήρια, διότι ο Echenoz με τις συχνές αλλαγές στον τρόπο εξιστόρησης και τα πολλά τοπωνύμια, πρόσωπα, οργανισμούς, δοκιμάζει τις δυνάμεις του μεταφραστή.
